برگشتن به علوم تربیتی

دانلود پایان نامه : بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور

۵,۳۰۰ تومان

Continue Shopping
دسته: برچسب: , , , , , , , , , , , ,

توضیحات محصول

دانلود پایان نامه : بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور

138ص

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                          صفحه

چکیده  …………………………………………………………………………………………………………………………….  1

فصل اول : طرح تحقیق         

1-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………..    3

2-1 موضوع تحقیق …………………………………………………………………………………………………………     3

3-1 بیان مساله…………………………………………………………………………………………………………………    4

4-1 اهمیت و ضرورت تحقیق …………………………………………………………………………………………..     4

5-1 اهداف تحقیق …………………………………………………………………………………………………………..    5

6-1 محدود زمانی و مکانی تحقیق……………………………………………………………………………………..      5

7-1پیشینه تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..    5

1-7-1 تحقیقات داخلی ……………………………………………………………………………………………………    5

2-7-1تحقیقات خارجی …………………………………………………………………………………………………..    8

3-7-1 جمع بندی نتایج تحقیقات ……………………………………………………………………………………….    10

8-1 تعاریف مربوط به هویت……………………………………………………………………………………………..     11

9-1 موانع و تنگناهای تحقیق …………………………………………………………………………………………….     14

فصل دوم : مبانی و چارچوب نظری …………………………………………………………………………………..     16

1-2 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………..    17

2-2 مباحث نظری …………………………………………………………………………………………………………..    17

1-2-2 دورکیم ………………………………………………………………………………………………………………..   17

2-2-2 پارسونز …………………………………………………………………………………………………………………  18

3-2-2 ماکس وبر ……………………………………………………………………………………………………………..  20

4-2-2 کنش متقابل نمادی………………………………………………………………………………………………….    22

5-2-2 کولی ……………………………………………………………………………………………………………………. 23

6-2-2 مید ………………………………………………………………………………………………………………………. 24

7-2-2 گافمن……………………………………………………………………………………………………………………  26

8-2-2 نظریه هویت (بورک) ……………………………………………………………………………………………….  27

 

عنوان                                                                                                          صفحه

3-2 چارچوب نظری مورد استفاده تحقیق …………………………………………………………………………..       30

4-2 پرسشهای تحقیق ……………………………………………………………………………………………………..     31

5-2 فرضیات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….     31

6-2 الگوی نظری و تحلیلی تحقیق……………………………………………………………………………………….    32

فصل سوم : روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………..      34

1-3 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………     35

2-3 نوع تحقیق………………………………………………………………………………………………………………     35

3-3 تعریف نظری وعملی متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………..        35

1-3-3 تعریف نظری متغیرهای تحقیق ………………………………………………………………………………       35

2-3-3 تعریف عملی متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………………..      38

4-3 متغیرهای مستقل و وابسته ………………………………………………………………………………………….     42

5-3 شاخص سازی متغیر های تحقیق …………………………………………………………………………………      43

1-5-3 شاخص سازی متغیرهای مستقل ………………………………………………………………………………     43

2-5-3 شاخص سازی متغیرهای وابسته ………………………………………………………………………………     45

6-3 قابلیت اعتماد شاخص ها (الفای کرانباخ) ……………………………………………………………………….     46

7-3 اعتبار تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………..   47

8-3 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………….. 47

9-3 تعیین حجم نمونه و شیوه نمونه گیری……………………………………………………………………………      48

1-9-3 تعیین حجم نمونه ……………………………………………………………………………………………………  48

2-9-3 شیوه نمونه گیری …………………………………………………………………………………………………….  49

10-3 واحد تحلیل……………………………………………………………………………………………………………… 50

11-3 تکنیک ها و ابزارهای جمع آوری داده ها و اطلاعات ……………………………………………………..     50

12-3 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………………..    50

فصل چهارم : یافته ها و دستاوردهای تحقیق…………………………………………………………………………..   51

1-4 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….   52

2-4 توصیف دستاوردهای تحقیق ………………………………………………………………………………………..    52

1-2-4 بررسی مشخصات پاسخگویان بر اساس جنس ……………………………………………………………     52

عنوان                                                                                                          صفحه

2-2-4 بررسی مشخصات پاسخگویان بر اساس پایه تحصیلی ………………………………………………..       53

3-2-4 بررسی مشخصات پاسخگویان بر اساس رشته تحصیلی……………………………………………….        53

4-2-4 بررسی مشخصات پاسخگویان بر اساس تحصیلات پدر………………………………………………        54

5-2-4 بررسی مشخصات پاسخگویان بر اساس تحصیلات مادر………………………………………………       54

6-2-4 بررسی مشخصات پاسخگویان بر اساس در آمد ماهانه خانواده………………………………………        55

7-2-4 بررسی میزان رضایت از خود دانش آموزان ……………………………………………………………….      57

8-2-4 بررسی میزان تایید دیگران ……………………………………………………………………………………….    58

9-2-4 بررسی میزان درونی کردن ارزشها ……………………………………………………………………………     59

10-2-4 بررسی میزان هماهنگی ارزشهای گروهی ………………………………………………………………        60

11-2-4 بررسی میزان پایگاه اقتصادی – اجتماعی دانش آموزان …………………………………………………    61

12-2-4 بررسی میزان هویت دینی دانش آموزان ………………………………………………………………….      62

13-2-4 بررسی میزان هویت خانوادگی دانش آموزان ……………………………………………………………      63

14-2-4 بررسی میزان هویت ملی دانش آموزان …………………………………………………………………….     64

15-2-4 بررسی میزان هویت اجتماعی دانش آموزان ……………………………………………………………..      65

فصل پنجم : تحلیل و تبیین دستاوردهای تحقیق……………………………………………………………………..     66

1-5 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….   67

2-5 آزمون فرضیات………………………………………………………………………………………………………….    67

1-2-5 آزمون فرضیه 1: بررسی رابطه بین «جنس» و «هویت اجتماعی» دانش آموزان …………………    67

1-1-2-5 آزمون فرضیه 1/1 : بررسی رابطه بین «جنس» و «هویت دینی» دانش آموزان ……………………    68

2-1-2-5آزمون فرضیه 2/1 : بررسی رابطه بین «جنس» و «هویت خانوادگی» دانش آموزان………………     68

3-1-2-5 آزمون فرضیه 3/1 : بررسی رابطه بین «جنس» و «هویت ملی» دانش آموزان …………………….    69

2-2-5آزمون فرضیه 2 : بررسی رابطه بین «پایگاه اقتصادی اجتماعی» و« هویت اجتماعی»….          69

1-2-2-5 آزمون فرضیه 1/2 : بررسی رابطه بین پایگاه «اقتصادی- اجتماعی» و «هویت دینی» ………….     70

2-2-2-5 آزمون فرضیه 2/2 : بررسی رابطه بین پایگاه «اقتصادی- اجتماعی» و «هویت خانوادگی» …..      70

3-2-2-5 آزمون فرضیه 3/2 : بررسی رابطه بین پایگاه «اقتصادی- اجتماعی» و «هویت ملی» ……………    71

3-2-5 آزمون فرضیه 3: بررسی رابطه بین «رضایت از خود» و «هویت اجتماعی» ……………………      71

1-3-2-5 آزمون فرضیه 1/3 : بررسی رابطه بین «رضایت از خود» و «هویت دینی» ………………………..    71

عنوان                                                                                                           صفحه

2-3-2-5 آزمون فرضیه 2/3 : بررسی رابطه بین «رضایت از خود» و «هویت خانوادگی»………………….     72

3-3-2-5 آزمون فرضیه 3/3: بررسی رابطه بین «رضایت از خود» و «هویت ملی»…………………………..     72

4-2-5 آزمون فرضیه 4 :بررسی رابطه بین «تایید دیگران» و «هویت اجتماعی»……………………………    73

1-4-2-5 آزمون فرضیه 1/4: بررسی رابطه بین «تایید دیگران» و «هویت دینی» ……………………………..    73

2-4-2-5 آزمون فرضیه 2/4 :بررسی رابطه بین «تایید دیگران» و «هویت ملی» ……………………………….   74

3-4-2-5 آزمون فرضیه 3/4 :بررسی رابطه بین «تایید دیگران» و «هویت ملی» ………………………………    74

5-2-5 آزمون فرضیه 5 :بررسی رابطه بین «درونی کردن ارزشها» و «هویت اجتماعی» ………………     74

1-5-2-5 آزمون فرضیه 1/5 :بررسی رابطه بین «درونی کردن ارزشها» و «هویت دینی» …………………..     75

2-5-2-5 آزمون فرضیه 2/5: بررسی رابطه بین «درونی کردن ارزشها» و «هویت خانوادگی» …………….     75

3-5-2-5 آزمون فرضیه 3/5 :بررسی رابطه بین «درونی کردن ارزشها» و «هویت ملی» …………………….    76

6-2-5 آزمون فرضیه 6 : بررسی رابطه بین «هماهنگی ارزشهای گروهی» و «هویت اجتماعی»……..      76

1-6-2-5 آزمون فرضیه 1/6: بررسی رابطه بین «هماهنگی ارزشهای گروهی» و «هویت دینی»………….      77

2-6-2-5 آزمون فرضیه 2/6 :بررسی رابطه بین «هماهنگی ارزشهای گروهی» و «هویت خانوادگی»…..       77

3-6-2-5 آزمون فرضیه 3/6 :بررسی رابطه بین «هماهنگی ارزشهای گروهی» و «هویت ملی»………….       78

3-5 تحلیل چند متغیری (رگرسیون چندگانه) ……………………………………………………………………….      78

1-3-5 تحلیل چند متغیری هویت دینی ……………………………………………………………………………….     78

2-3-5 تحلیل چند متغیری هویت خانوادگی ……………………………………………………………………………  80

3-3-5 تحلیل چند متغیری هویت ملی…………………………………………………………………………………..    82

4-3-5 تحلیل چند متغیری هویت اجتماعی………………………………………………………………………….      84

4-5  تحليل مسير……………………………………………………………………………………………………………….  86

فصل ششم : نتیجه گیری و پیشنهادها ………………………………………………………………………………….     92

1-6 خلاصه تحقیق …………………………………………………………………………………………………………….  93

2-6 جمع بندی و نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………….    94

3-6 پیشنهادها……………………………………………………………………………………………………………………. 99

فهرست منابع و ماخذ …………………………………………………………………………………………………………  102

پیوست

 

 

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور از سه بعد دینی ، خانوادگی و ملی شکل گرفته است. فرضیات اصلی این تحقیق عبارتند از : جنس، پایگاه اقتصادی – اجتماعی ، میزان رضایت از خود ، درونی شدن ارزشها ، هماهنگی ارزشهای گروهی ، تایید دیگران که بر هویت اجتماعی دانش آموزان موثر می باشند .

این تحقیق به شیوه پیمایشی انجام شده و از تکنیک پرسشنامه برای جمع آوری داده ها استفاده شده است . جامعه آماری تمام دانش آموزان پایه اول و دوم و سوم متوسطه نیشابور (15336 نفر) می باشند . حجم نمونه 375 نفر شد که 190 نفر دانش آموز پسر و 185 نفر دانش آموز دختر را در بر می گیرد . شیوه نمونه گیری قشر بندی است که نمونه ها از رشته های عمومی ، انسانی ، تجربی ، ریاضی ، فنی و حرفه ای و کار و دانش به تفکیک جنس و پایه تحصیلی به صورت تصادفی انتخاب شده است . تجزیه و تحلیل داده ها با   استفاده از t-test و ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل چند متغیری (رگرسیون چندگانه) و تحلیل مسیر صورت گرفته است .

نتایج تحقیق نشان داد که بین متغیرهای مستقل (میزان رضایت از خود ، درونی شدن ارزشها، هماهنگی ارزشهای گروهی و تایید دیگران ) با متغیر وابسته هویت اجتماعی و سه بعد آن (ملی ، دینی، خانوادگی) رابطه معنا دار مثبت وجود داشت . یعنی با افزایش متغیرهای مستقل متغیر وابسته هم افزایش می یابد .  و بین متغیر پایگاه اقتصادی- اجتماعی با هویت اجتماعی رابطه معناداری وجود نداشت . ولی با بعد ملی رابطه معنا دار و معکوس و با بعد خانوادگی رابطه معنادار و مثبت وجود داشت . یعنی هر چه پایگاه اقتصادی – اجتماعی والدین بالاتر باشد ، هویت ملی آنان ضعیف تر و هویت خانوادگی آنها ، قوی تر می شود . بین متغیر جنس با هویت اجتماعی رابطه معنادار وجود نداشت ولی با بعد دینی رابطه معنا دار وجود داشت . بدین معنا که : دختران هویت دینی قوی تری نسبت به پسران داشتند  .

 

کلید واژه ها : جنس ، پایگاه اقتصادی – اجتماعی ، درونی شدن ارزشها ، هماهنگی ارزشهای گروهی ، تایید دیگران ، رضایت از خود ، هویت اجتماعی ، هویت دینی ، هویت خانوادگی ، هویت ملی

 

 

 

 

1ـ1 مقدمه

آنچه موجب شد تا پژوهش فعلي با اين عنوان در خصوص دانش آموزان متوسطه انجام شود، به دليل اشتغال به تدریس (نگارنده) در مقطع متوسطه شهرستان نيشابور است که مدام شاهد نگراني هاي همكاران فرهنگي و همچنين مراجعات مكرر اوليا و اظهار نگراني از وضعيت تحصيلي و اخلاقي فرزندانشان ، بودم و با توجه با اينكه همگي دبيران و اوليا به اتفاق معتقد بودند  كه نسل فعلي با نسلهاي قبلي بسیار متفاوت مي باشد و يك شكاف نسلي عميق احساس مي كردند  و از طرفي مشاهده برخي از رفتارها و حركات و گرايشات در كلاس هاي درس ، مرا بر آن داشت تا در زمينه هويت اجتماعي آنان و مسائل تأثير گذار بر آن به صورت جدي به مطالعه بپردازم و بدین صورت  زمينه تحقيق حاضر  فراهم شد.

در اين فصل مسأله تحقيق مطرح و اهميت و ضرورت آن بيان مي شود و سپس اهداف تحقيق، محدوده زماني و مكاني و پيشينه تحقيق عنوان مي شود، و در نهايت به موانع و تنگناهاي تحقيق پرداخته مي شود.

1ـ2 عنوان تحقيق:

بررسي عوامل موثر بر شكل گيري هويت اجتماعي دانش آموزان متوسطه شهر نيشابور در سال تحصيلي

86 ـ 85

 

1ـ3 بيان مسأله

در طي مطالعات مقدماتي و مصاحبه هاي اكتشافي با مسئولين آموزش و پرورش، اوليا ، مربيان، دبيران و دانش آموزان، نتايج بدست آمده نشان داد که ، برخي از دانش آموزان ارتباط چنداني با خانواده هايشان نداشتند ، نسبت به انجام فرايض ديني توجه جدي از خودشان نشان نمي دادند و برخی به آئین مسیحیت گرایش داشتند ، به آداب و رسوم ملي اهميت نمي دادند و حتي زندگي در كشورهاي ديگر را ترجيح مي دادند  كه اينها خود نشان از ضعف هويت خانوادگي، ديني و ملي آنان بود . انجام برخي از حركات و نوع آرايشها در هر دو جنس مسئله هويت جنسي آنان را هم خدشه دار نموده است. عدم رضايت از خود، خانواده‌، كشور، دين و … باعث سست شدن هويت اجتماعي برخي از دانش آموزان شده است که نتايج اين ضعف هويتي عبارتند از: بي انگيزگي نسبت به مسائل آموزشي، گستردگي ناهنجاري هاي اخلاقي، بي نظمي و بي انضباطي، نگراني ، نا اميدي و…. حال براي محقق اين سئوالات و يافتن جوابي براي اينها مطرح است :

1ـ چه عواملي بر شكل گيري هويت اجتماعي دانش آموزان مؤثر است؟

2ـ آيا ميزان رضايت از خود بر هويت اجتماعي دانش آموزان تأثير دارد؟

3ـ آيا پايگاه اقتصادي ـ اجتماعي والدین  بر هويت اجتماعي دانش آموزان مؤثر است؟

4ـ آيا جنس دانش آموزان با هويت اجتماعي آنان رابطه دارد؟

5ـ آيا میزان دروني شدن ارزشها در دانش آموزان با هويت اجتماعي آنان  مرتبط است؟

6ـ آيا هماهنگي ارزش هاي گروهي بر هويت اجتماعي دانش آموزان تأثير مي گذارد؟

7ـ آيا مورد تأييد ديگران بودن با هويت اجتماعي دانش آموزان  ارتباطي دارد؟

1ـ4 اهميت و ضرورت تحقيق

از آن جا كه بحران هويت از سالهاي نوجواني آغاز مي شود و بخش عظيمي از دانش آموزان دبيرستاني، در اين سنين قرار گرفته اند و با توجه به نگراني هايي كه در زمينه علايق و گرايشات و رفتار هاي دانش آموزان مشاهده مي شود و از آن جا كه بخش مهمي از وجود دانش آموزان را هويت آنان تشكيل مي دهد و زندگي فردي و اجتماعي آنها نیز متأثر از اين مسئله است ، آنان در جستجوي هويت مي باشند و موقعيت مبهم دانش آموزان دبيرستاني،در فرهنگ و جامعه معاصر، اين نتيجه را براي آنها در بر دارد كه فرصتي را به منظور آزمودن شيوه هاي مختلف زندگي به آنها مي دهد، تا آنها تصميم بگيرند كه چه الگو هاي رفتاري، ارزشي و نگرشي بهتر مي تواند نياز هاي آنها را تأمين نمايد. در برخورد با دانش آموزان در كلاس هاي درسي يا مشاوره هاي فردي با دانش آموزان ، دریافتم که گرايش به آئين مسيحيت و زندگي در كشورهاي ديگر را صرفاً به خاطر احساس آزادي بيشتر براي رفع نياز هايشان ابراز مي كنند. همچنين مصرف مشروبات الكلي، قليان و سيگار، ارتباطات جنسي و … را صرفاً در راستاي رفع نياز هایشان ارزيابي مي کردند و اين مسئله هويت ديني، ملي و خانوادگي آنان را خدشه دار نموده است و بخش عظيمي از جمعيت انساني كه بايد در جهت آبادانی و حفظ آرمانها و ارزشهاي كشور، آموزشهاي لازم را ببينند  و در آينده به خدمت گرفته شوند، به نحو احسن و شايسته مورد استفاده قرار نمي گيرند.

در جهان امروز ((وضعیت و جایگاه هر کشوری با توجه به ساختار ، روند ، ماهیت و عملکرد دو عامل زیر مشخص می شود : 1- ماهیت ساختاری و عملکرد ارکان و عناصر اصلی و تشکیل دهنده ی نظام اجتماعی آن کشور 2- شرایط و موقیت منطقه و جهان در ارتباط با آن کشور . در ارتباط با عامل اول باید گفت که عناصر و ارکان اصلی جامعه ی ما به خاطر ناهمگونی ساختاری آنها ، زمینه های نامطلوبی را برای تحول ، توسعه و تکامل اجتماعی فراهم کرده است . این واقعیت  زمینه ی  مناسب را برای شکل گیری روابط اجتماعی عادلانه ، تقسیم کار اجتماعی عادلانه ، توزیع امکانات و امتیازات اجتماعی بر پایه ضوابط و قوانین مدون و انسانی فراهم ننموده است )) ( سیف اللهی ، 1381 : 167) بنابراین زمینه برای ظهور و بروز بحران های گوناگون در جامعه فراهم می باشد .

لذا ضرورت بررسي عوامل مؤثر بر شكل گيري هويت اجتماعي دانش آموزان به شدت احساس مي شود كه در اين تحقيق به آن پرداخته مي شود.

5ـ1 اهداف تحقيق

اهداف تحقيق حاضر عبارتند از:

ـ شناسایی  عوامل موثر بر شكل گيري هويت اجتماعي دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور

ـ بررسي میزان همبستگی عوامل موثر بر شکل گیری هويت اجتماعي از ابعاد : ملی ، دینی و خانوادگی

– یافتن و ارائه  راه حل برای بهبود هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور

6ـ1 محدوده زماني و مكاني تحقيق

تحقيق حاضر در محدوده مكاني شهر نيشابور انجام شده است و از نظر زماني ،  سال تحصيلي 86 ـ 85  را مد نظر دارد .

7ـ1 مروري بر مطالعات پيشين

در اين قسمت مروري داريم بر تحقيقاتي كه در زمينه هويت اجتماعي در داخل و خارج ايران صورت گرفته اند.

1ـ7ـ1 تحقيقات انجام شده داخلي

ـ عبدالرسول كريمي در سال 1375 در تحقيقي با عنوان «بررسي رابطه بين عزت نفس و هويت يابي در نوجوانان 18ـ15 ساله در شهر تهران» با استفاده از روش پيمايشي، از بين كليه دانش آموزان مقطع متوسطه شهر تهران كه در سال تحصيلي 75ـ74 به تحصيل اشتغال داشتند، از طريق نمونه گيري خوشه اي 200 نفر از دانش آموزان دختر و پسر از نواحي 18،7،4،2 را به طور تصادفي انتخاب نمود.

ابزار تحقيق دو فرم پرسشنامه هويت شخصي و پرسشنامه عزت نفس كوپر اسميت بود كه به آزمودني ها داده شد تا با توجه به شرايط خود، آزمون ها را تكميل نمايند. نتايج نشان داد كه ميان توزيع آزمودني هاي دختر و پسر از نظر اهميت هويت جنسي با توجه به عزت نفس شان تفاوت وجوددارد.

ميان توزيع آزمودني هاي دختر و پسر از نظر توجه و عمل به ارزش هاي اخلاقي تفاوت وجود نداشت. دانش آموزان دختر و پسر با عزت نفس بالا و پايين از نظر هويت مذهبي تفاوت نداشتند و بين توزيع آزمودني هاي دختر و پسر از نظر ايجاد ارتباط با همسالان و طرز ديد نسبت به خود و عزت نفس آنها تفاوت وجود داشت .

ـ پور جبلي در تحقيقي تحت عنوان « بررسي عوامل موثر بر شكل گيري هويت اجتماعي و فرهنگي نوجوانان اروميه» در سال 1379 با استفاده از روش پيمايش و با انتخاب يك نمونه 383 نفري از نوجوانان شهر اروميه كه در گروه سني 18ـ 12 ساله قرار داشتند، با رويكرد تئوري پيتر بورك به بررسي 4 عامل خانواده، مدرسه، گروه دوستان و رسانه هاي تصويري به بررسي هويت اجتماعي و فرهنگي نوجونان پرداخت. وي در تحقيق خود به اين نتيجه رسيد كه بين عوامل خانواده، مدرسه، دوستان و رسانه هاي تصويري با شكل گيري هويت اجتماعي و فرهنگي نوجوانان رابطه مثبت و معنا دار وجود دارد.

ـ فاطمه رئيسي در سال 1376 در تحقيقي با عنوان «بررسي تأثير مشاوره گروهي بر كاهش بحران هويت نوجوانان دختر مقطع متوسطه شهر اصفهان» با استفاده از روش نيمه آزمايشي و استفاده از طرح گروه كنترل نا برابر به اين موضوع مي پردازد. وي با روش خوشه اي چند مرحله اي از بين نواحي آموزش و پرورش اصفهان، نواحي 3و4 را انتخاب و سپس از بين مدارس اين دو ناحيه، دو مدرسه را به صورت تصادفي انتخاب مي كند. نمونه آماري اين تحقيق را 40 نفر از دانش آموزان دختر تشكيل مي دهند و سپس از اعضاي داوطلب جهت شركت در مشاوره گروهي ثبت نام به عمل مي آورد و سپس دانش آموزان به صورت تصادفي به دو گروه گواه و آزمايش تقسيم می شوند . ابزار جمع آوري اطلاعات در اين پژوهش تست هاي هويت شخصي است . نتايج تحقيق نشان مي دهد كه مشاوره گروهي در كاهش بحران هويت نوجوانان دختر شهر اصفهان مؤثر بوده است.

ـ محمد باقر آخوندي در سال 1377 در مطالعه اي با عنوان «بررسي هويت ملي و مذهبي جوانان مشهدي و تأثير روابط اجتماعي بر آن» با استفاده از روش تحقيق پيمايش و تكنيك جمع آوري اطلاعات از طريق مصاحبه هاي عميق و پرسشنامه از بين جوانان 24ـ 18 ساله ساكن مشهد، اين تحقيق را انجام داده است . وي با انتخاب يك نمونه 464 نفري از سطح مناطق ده گانه شهر، به نتايج زير دست يافت:

الف) 52 درصد كل پاسخ گويان بيش از 60 درصد با تيپ ايده ال هويت ملي هماهنگي دارند. همچنين پايبندي نظري به مذهب و مليت بيش از پايبندي عملي به آن هاست.

ب) پس از انجام تحليل  رگرسيون و تحليل مسير داده ها، روشن شد كه حركت جوانان و اعضای خانواده هايشان در مراسم ملي مذهبي، گفتگو پيرامون مذهب و تأييد مستمر آن در خانواده، اهميت دادن به نظرات خانواده و دوستان، مشورت با خانواده و تماشاي برنامه هاي ايراني تلويزيوني، بر هويت ملي مذهبي تأثير مستقيم دارد . همچنين وضعيت اقتصادي جوانان، تماشاي فيلم و سريال هاي خارجي تلويزيون و تماشاي فيلم هاي سينمايي از طريق ويدئو و … بر هويت ملي و مذهبي تأثير معكوس داشتند .

– مريم سروش در سال 1380 در تحقيقي با عنوان «بررسي عواملي فرهنگي، اجتماعي مؤثر بر هويت مذهبي جوانان شهر شيراز» با استفاده از روش پيمايش و انتخاب يك نمونه 400 نفري از جوانان 35ـ 19 ساله شهر شيراز به نتايح زير دست يافت:

ميزان مذهبي بودن والدين و دوستان، ميزان دنيا گرايي و جنسيت مهمترين متغير هايي بوده اند كه بصورت مستقيم بر هويت مذهبي تأثير داشته اند. بقيه متغير ها از جمله ميزان رضايت مندي سياسي، ميزان جهاني شدن و وضعيت تأهل بصورت غير مستقيم مؤثر بوده اند.

نتايج تحليل چند متغيره و تحليل مسير نشان مي دهد كه اثرات مستقيم بر هويت مذهبي در مجموع تعيين كننده تر از اثرات غير مستقيم است و جوانان بيشترين تأثير را از گروههاي دوستي و والدين خود دريافت مي كنند. ميزان دنيا گرايي به صورت منفي بر متغير وابسته تأثير داشته است. يعني هر چه ميزان دنيا گرايي فرد بيشتر باشد، هويت مذهبي او ضعيف تر است. از طرف ديگر عامل جنسي نيز در اين امر دخيل بوده يعني زنان مذهبي تر از مردان بوده اند اما اين متغير اثر زيادي نداشته است.

تحقيقات داخلي ديگري در زمينه هويت اجتماعي انجام گرديده است كه از ذکر بعضي به دليل مشابه بودن نتايج منصرف شدیم و برخي را هم به دليل مرتبط نبودن با تحقيق حاضر نیاوردیم و در این جا به برخي از عناوين آنها اشاره مي کنیم :

1ـ آلمال، 1375، عوامل موثر بر شكل گيري هويت فرهنگي دانش آموزان سال سوم دبيرستان منطقه 5 شهر تهران

2ـ سكينه طالبي، 1378، تحول هويت ملي دانش آموزان دختر دوره تحصيلي ابتدايي، راهنمايي و متوسطه شهر تهران.

3ـ طاهره كيذقان، 1380، بررسي عوامل مؤثر بر هويت اجتماعي زنان شهر شيراز.

4ـ جواد اسماعيلي، 1376، مقايسه بحران هويت در دانش آموزان تيز هوش و عادي پايه سوم راهنمايي و اول دبيرستان منطقه 12 تهران.

5ـ محمد رضا ارشد خرگردي، 1381، عوامل موثر بر بحران هويت در بين دانشجويان كارشناسي دانشگاه  تبريز.

6ـ عبد اللهي، 1375، بررسي هويت جمعي موجود در بين جمعيت شهری، روستايي و ايلي ايران.

7ـ محمدي روزبهاني، 1377، بررسي روابط نظام ارزشي و رشد اخلاقي با هويت يابي در دانشجويان دانشگاه شهيد چمران اهواز.

8ـ راستگو مقدم، 1376، بررسي تحول هويت شغلي از نوجواني تا جواني و ارتباط آن با پيشرفت تحصيلي.

9ـ فيض درگاه، 1374، بررسي هويت دختران نوجوان با تأكيد بر هويت شغلي در اواخر نوجواني.

10ـ دارابي، 1376، هويت يابي دانش آموزان فاقد و داراي پدر در بين دانش آموزان دبيرستاني تهران.

2ـ7ـ1 تحقيقات انجام شده خارجي

مطالعه فيليپ ميلمان [1]در سال 1979 روي پسران، قبل از رفتن به دانشگاه در سن 18ـ 12 و مردان جوان در سن 24ـ 21 ساله نشان داد كه اغلب نوجوانان 15ـ 12 ساله يا هويت شان شكل گرفته و گسترش يافته و يا خاتمه يافته بود. در اين سن بسياري از نوجوانان تمايلي نداشتند كه فكر كنند چه كسي هستند؟ يا ايده اي نداشته و يا مي دانستند كه هر ايده اي كه دارند احتمالاً تغيير مي كند. ديگر نوجوانان ممكن است چيزي را كه دوست دارند بگويند. مثلاً من مي خواهم مانند پدرم يك پزشك بشوم. به هر حال روشن است كه آنها هر گز رفتاري از خودشان نداشته اند، بلكه هويتي را كه دارند توسط والدين يا مردم براي آنها حدس زده شده است و دچار حالتهاي پيش ساخته كه شامل يك تعهد بودن است، شده اند. پيشرفت به طرف هويت از 18 سالگي شروع مي شود. اين قانوني شدن در افراد يك بحران آزمايشي جاري يا فعاليت جستجوي هويت است و احتمالاًٌ داخل شدن در حالتهاي قانوني يك نشانه خوب براي فرد است. اگر فرد بتواند پاسخ به سوالات بر انگيخته را پيدا كند، به حالتهاي وصول هويت حركت مي كند. در مطالعه ميلمان تنها 20% افراد 18 ساله و 40 درصد دانشجويان و فقط بيش از نيمي از افراد 24 ساله به حالت هاي وصول هويت رسيده اند.

ـ اليزابت هيلمن[2] در تحقيقي با عنوان «ستيز براي خود، قدرت و هويت در دختران نوجوان» با استفاده از روش ميداني و مطالعه كيفي و بر اساس مشاهده عميق و مستقيم رفتار هاي نوجوانان در فضاي مدرسه به بررسي مسائل شكل گيري هويت در ميان دختران نوجوان دبيرستاني در منطقه اي فقير نشين در انگلستان پرداخته  است البته رويكرد اين پژوهش به مسأله هويت فردي اريكسون و نيز نظرات فمنيستي بوده است. در اين پژوهش به بررسي مشكلات ويژه دختران نوجوان براي شكل دادن به هويتشان بصورتي محكم و قدرتمند براي بزرگسالي پرداخته شده است. در اين راستا تأييد هويتي كه از طريق شكل ظاهري تعريف مي شود، تأثيرات رسانه اي داخلي و تأئيد كم خانواده و اجتماع بر شكل گيري هويت، مورد بحث قرارگرفته است. نويسنده بر اين تصور است كه الگوهايي كه رسانه ها و نيز اجتماع به اين دختران براي شكل دادن به هويتشان ارائه مي دهند، بسيار سطحي و بي محتوا است نه الگويي محكم و قدرتمند براي داشتن هويتي كارا و مفيد در بزرگسالي و در اين ميان نقش خانواده دراين شكل گيري ، كم رنگ و ضعيف مي باشد. او با تشريح اين مسائل در نهايت اين موضوع را مطرح مي كند كه در قبال تأثير زياد و همه گير الگو هاي پست مدرني كه اجتماع و رسانه ها براي دختران عرضه مي كنند، مدرسه و معلمان مي توانند نقش مؤثري در تشويق اين دختران نوجوان براي دستيابي به هويتي قوي، محكم، فعال و كار آمد داشته باشد.

ـ يانگ هنگ[3] در تحقيقي با عنوان «مقايسه در جريان انتقال سياسي؛ تعامل عقايد ترقي خواه و هويتهاي اجتماعي» در سال 1997 با استفاده از روش پيمايش و جمع آوري اطلاعات از طريق پرسشنامه با انتخاب 242 دانش آموز در هنگ كنگ به بررسي روابط بين ادراك گروهي و نظريه هاي ضمني افراد راجع به سازگاري منش يا خصوصيات انسان مي پردازد. نظريه هاي ضمني، هويتهاي اجتماعي و مقوله بندي گروهي ارزيابي شد و نتايج زير بدست آمد:

1ـ افرادی كه معتقد بودند خصوصيات انسان كامل است (نظريه پردازان ضمني) ممكن است گروه را بعنوان يك ماهيت ببينند و بنابراين به مقايسه اجتماعي بپردازند، تا تمايز بين گروه ها را دريابند.

ـ در مقابل افرادي كه معتقدند انسان از خصيصه سازگاري برخوردار است (نظريه پردازان ترقي خواه) بر جنبه هاي پويايي گروه هاي اجتماعي تأكيد داشتند (مانند اهداف گروه) و از اين رو احتمالاً كمتر به مقايسه اجتماعي توجه دارند.

ـ بر اساس تحقيقات اسكو[4] كه تكوين هويت در جوانان نروژي را با جوانان ديگر اروپا و آمريكاي شمالي مورد مطالعه و مقايسه قرار داده است، نتايج زير بدست آمده است.

ـ نقل داستانها در تكوين هويت اخلاقي نقش مهمي را ايفا مي كند و نقل داستانها توسط مادر از نقل داستانها توسط پدر مؤثر تر است. در ارتباط با نداي اخلاقي، آنها دو ندا را از هم تفكيك مي كنند كه يكي را نداي عدالت؛ و ديگري را نداي مراقبت؛ مي نامند و معتقدند كه در پايان جواني اين دو ندا با هم تركيب مي شوند و هويت اخلاقي را مي سازند. وي در مورد تأثير رفتارهاي والدين در تكوين هويت به اين نتيجه رسيد، كه رفتارهاي تسهيل گرانه و محبت آميز، توأم با بحث و مبارزه طلبي بيش از رفتار هاي تسلط جويانه و همچنين اغماض گرانه در تكوين هويت مؤثرند.

در ارتباط با دو جنس در تكوين هويت و مقابله با استرس، آنها به اين نتيجه رسيده اند كه تركيب مادرسخت گير وپدرسهل گيرمناسبترين شرايط را براي تكوين خود در دختران فراهم مي كند. در مقابله با استرس، پسران بيشتر از روش هاي فعالانه بر طرف كردن عامل استرس يا انكار آن و دختران بيشتر از روشهاي منفعلانه و عاطفي و كمك گرفتن از ديگران استفاده مي كنند.

به علاوه دختران بيشتر تحت تأثير استرس قرار مي گيرند و آنرا بزرگتر ارزيابي مي كنند.

برخي از تحقيقات خارجي كه در زمينه هويت اجتماعي انجام شده است و به دليل مرتبط نبودن با تحقيق حاضر به ذكر نام آنها بسنده مي كنيم:

ـ آنتوني رودريگر[5]        1997  گفتمانهاي فرهنگي و حفظ هويت هنديها در معبد هايندو[6]

ـ نينگ يانگ[7]             1997  بحران فرهنگي و ساخت هويت

ـ لوتاتن[8]                  1998  بررسي جنبه هاي هويت اجتماعي در زنان و مردان آلمان

ـ ماياسكوسكي[9]           1997  پيش بيني كنندگان هويت اجتماعي فمنيسيم

چريل اسنفورت[10]                  1998  تأثير متغيرهاي خانواده وقوميت بر توسعه هويت

3ـ7ـ1 نتيجه گيري از تحقيقات انجام شده داخلي و خارجي:

آن چه كه از مطالعه تحقيقات انجام شده در تحقيق حاضر استفاده شده است عبارتند از:

ـ نقش خانواده، مدرسه، دوستان و رسانه هاي تصويري در بررسي هويت اجتماعي دانش آموزان

ـ نقش پايگاه اقتصادي – اجتماعي نوجوانان در شكل گيري هويت اجتماعي

آن چه تحقيق حاضر را از ساير تحقيقات متمايز مي كند به شرح ذيل مي باشد:

اولاً اين تحقيق براي اولين بار در شهر نيشابور و بويژه در خصوص هويت اجتماعي دانش آموزان متوسطه انجام مي شود.

ثانياً دراين تحقيق از متغير هايي مثل: دروني شدن ارزشها، هماهنگي ارزشهاي گروهي، ميزان رضايت و تأييد ديگران به منظور سنجش عوامل مؤثر بر شكل گيري هويت اجتماعي دانش آموزان در غالب نظريه پردازان كنش متقابل نمادي بويژه نظرات ميد وكولي و نظریات پارسونز و پیتربورک مورد بررسي قرار مي گيرد.

8ـ1 تعاريف مفهوم هويت

بديهي است كه بايد كار را از بنيادي ترين پرسش ها آغاز كنيم. هويت چيست و هويت اجتماعي كدام است؟ هويت اجتماعي خصيصه همه انسانها به عنوان موجوداتي اجتماعي است. واژه هويت، جهاني از موجودات، اشياء و مواد را در بر مي گيرد كه از مقوله محدود بشريت گسترده تر است. به همين لحاظ، معاني عمومي واژه هويت ارزش آن را دارند كه به آنها توجه كوتاهي بشود و به اين ترتيب مبنايي براي بررسي مشخص ما از هويت اجتماعي بدست بدهند.

در فرهنگ معین هویت اینگونه تعریف شده است : هویت یعنی 1 – ذات باری تعالی 2- هستی ، وجود 3- آنچه موجب شناسایی شخص باشد 4- ((حقیقت جزئیه )) یعنی هرگاه ماهیت با تشخص لحاظ و اعتبار شود هویت گویند.و گاه هویت به معنی وجود خارجی است و مواد تشخص است .

با رجوع به فرهنگ لغات انگليسي اكسفورد در مي يابيم كه واژه هويت يا Identity ريشه در زبان لاتين دارد. (identities كه از idem يعني «مشابه ويكسان» ريشه مي گيرد) و دو معناي اصلي دارد. اولين معناي آن بيانگر مفهوم تشابه مطلق است: (اين با آن مشابه است). معناي دوم آن به مفهوم تمايز است كه با مرور زمان سازگاري و تداوم را فرض مي گيرد.

مفهوم هويت به طور همزمان ميان افراد يا اشياء دو نسبت محتمل برقرار مي سازد، از يك طرف مشابهت و از طرف ديگر تفاوت. فعل شناسايي به ضرورت ، لازمه هويت است. هويت به خودي خود «دم دست» نيست، بلكه همواره بايد تثبيت شود. اين به فهرست ما دو معني ديگر اضافه مي كند. طبقه بندي كردن اشياء و افراد و مرتبط ساختن خود با چيزي يا كسي ديگر. به طور مثال يك دوست، يك قهرمان، يك حزب و… . هريك از اين معاني جايگاه هويت را در افت و خيز عمل و فرآيند ، معين مي كند. همه افراد هر دو كار را انجام مي دهند. علاوه بر آن، معني دوم در بافت روابط اجتماعي بر درجه اي از بازتابي بودن دلالت دارد. در واقع هويت را صرفاً مي توان همچون يك فرآيند فهم كرد. هويت اجتماعي شخص، هيچ گاه يك موضوع تمام و حل شده نيست. حتي با مرگ انسان تصويري از او باقي مي ماند، همواره اين امكان وجود دارد كه پس از مرگ نيز هويت شخص مورد بازنگري قرار بگيرد. (برخي هويت ها براي مثال هويت يك شهيد، تنها پس از مرگ دست يافتني است).

((از جهت تعریف عملیاتی هویت می توان چنین گفت : اگر آدمی برای پرسش های زیر پاسخ های مطمئن و متقاعد کننده ای بیابد ، در حقیقت ، هویت خویش را بازیافته است : بداند جایگاه ، منزلت و مرتبت او دقیقا چیست ؟ و چه تعریفی دارد ؟ آگاه باشد که چه پیوندها ، رشته ها و ارتباطهایی او را به خود و جهان خارج از خود متعلق می سازد ؟ درک کند که چه نقش ها ، وظایف و مسئولیت هایی در قبال خود و دیگران به عهده دارد ؟ شناخت واقع بینانه ای از توقعاتش نسبت به خود و دیگران به دست آورد . (شرفی ، 1381 : 9)

چگونه مي توان هويت اجتماعي را تعريف كرد؟

هويت اجتماعي به شيوه هايي كه به واسطه آن ها جماعت در روابط اجتماعي خود ازافراد جماعت هاي ديگر متمايز مي شوند، اشاره دارد و برقراري و متمايز ساختن نظام مند نسبت هاي شباهت و تفاوت ميان افراد و جماعت هاست. شباهت ها و تفاوت ها با هم اصول پويايي هويت و كنه زندگي اجتماعي هستند.

«ارج و قرب عملي انسان ها براي يكديگر به واسطه شباهت ها و تفاوت هاي ميان آنها تعيين     مي گردد.در واقع تاريخ فرهنگي نوع بشر را مي توان به منزله تاريخ مخاصمه ها و كوشش هاي مسالمت جويانه ميان اين دو مفهوم دانست.)) (زيمل، 1950: 30). جنكيز در كتاب هويت اجتماعي خود معتقد است:

((هويت اجتماعي يك بازي است كه در آن «رو در رو بازي مي شود» هويت اجتماعي، درك ما از اين مطلب است كه چه كسي هستيم و ديگران كيستند و از آن طرف، درك ديگران از خودشان و افراد ديگر چيست. ازاين رو هويت اجتماعي محصول توافق و عدم توافق است و مي توان در باب آن نيز به چون و چرا پرداخت. ))(جنكيز، 1381: 8)

علاقه عمومي نسبت به هويت ممكن است به طور عمده، بازتابي از بلا تكليفي ناشي از دگرگوني هاي سريع و تماس هاي فرهنگي باشد. با كساني روبرو مي شويم كه هويت و سرشت آن ها بر ما معلوم نيست. با اين حال دگرگوني ها مانند رويارويي زبان، مواجه ی سنت ها و شيوه هاي زندگي، تغيير شكل تقسيم كار، جريان جمعيت، فاجعه و مصيبت به هيچ رو مدرن نيستند. خود آگاهي درباره هويت اجتماعي ؛ يعني انسان بودن چيست، معناي انسان از نوع خاصي بودن چيست، آيا آدميان همان هستند كه جلوه مي كنند.

«گيدنز استدلال مي كند كه خود ـ شناسايي به طور مشخص يك طرح مدرن است كه در چارچوب آن افراد قادر مي شوند، به طور بازتابي يك روايت شخصي بسازند كه به آنها اجازه مي دهد، خودشان را چنان كه مسلط بر زندگي و آتيه خود باشند فهم كنند. در بسياري از فرهنگ هاي پيش مدرن… سرو لباس در درجه اول هويت اجتماعي و نه هويت فردي را مشخص مي ساخت. امروزه نيز به طور يقين لباس و هويت اجتماعي كاملاً با هم بي ارتباط نيستند و لباس همچنان يك تمهيد دلالت گرانه كه جنسيت، موقعيت طبقاتي و منزلت حرفه اي را نشان مي دهد». (گيدنز، 1991: 99)

« به طور كلي در باره نسبت ميان ذهن فردي و هويت اجتماعي تحقيق اندكي شده است… شيوه اي كه به واسطه آن هويت فرهنگي تركيب مي يابند، به شيوه اي كه از طريق آن خويشتن فردي ساخته مي شود بستگي دارد».( فريدمن: 1994: 23)

((تخيل جامعه شناختي كسي را كه صاحب آن است قادر مي كند كه صحنه عظيم تر تاريخي را به گونه اي كه براي حيات دروني و حرفه اي بيروني افراد گوناگون معنا مي يابد، ادراك كند… تاريخ و شرح حال و نسبت ميان آن دو را در چار چوب جامعه فهم كند … شايد پر ثمر ترين تمايزي كه تخيل جامعه شناسي با آن مشغول است، تمايز ميان «مشكلات شخصي محيط» و «مسائل عمومي ساخت اجتماعي» است.)) (ميلز، 1995: 8.)

بنا به فهم ميلز، امر اجتماعي جايي است كه در آن امر فردي و امر جمعي با يكديگر مواجه و در هم آميخته مي شوند و ديدگاه وي پايه اي است براي فهم هويت اجتماعي. شايد بارزترين فرق ميان هويت فردي و هويت جمعي در اين باشد كه هويت فردي بر تفاوت و هويت جمعي بر شباهت تأكيد دارد.

اگر هويت ، شرط ضروري براي حيات اجتماعي است، عكس آن نيز صادق است. هويت فردي جدا از سپهر اجتماعي ديگران معنا دار نيست. افراد يگانه متفاوت هستند، اما خويشتني، به طور كامل در اجتماع ساخته مي شوند.ميد ميان «من» فاعلي (عامل جاري فرديت يگانه) و «من» مفعولي (رويكرد هاي دروني شده ديگران داراي اهميت) فرق قايل است. اگر چه اين فرمول بندي محتاج به تعديل هاي قابل توجهي است، مضمون كلي آن نيازي به تعديل ندارد. ميد مي گويد كه ما نمي توانيم خود را ببينيم مگر آن كه خود را همان گونه كه ديگران ما را مي بينند مشاهده كنيم . به تعبيري جامعه چيزي بيش از بسط قضيه شناسايي نيست. تن آدمي نشانه اي از تداوم فرديت است، و در عين حال نمايه اي از شباهت و تفاوت جمعي است و نيز لوحي است كه شناسايي مي تواند بر آن رسم شود. شكل گيري هويت فردي در فرآيند هاي اجتماعي شدن ريشه دارد.

با رجوع به ديالكتيك دروني و بروني ( IوM) در مي يابيم، آن چه مردم درباره ما مي انديشند، از آن چه ما در باره خودمان مي انديشيم اهميت كمتري ندارد. اين كه شخص بر هويت خود تأكيد كند كافي نيست. اشخاصي كه با آنها سرو كار داريم نيز بايد آن هويت را معتبر بدانند. هويت اجتماعي هرگز امري يك جانبه نيست. گافمن معتقد است افراد به طور آگاهانه اهداف خود را دنبال مي كنند. آنها در صدد آن هستند كه چيزي يا كسي باشند، يا آن كه آن طور به نظر برسند، تابتوانند با موفقيت، هويت اجتماعي خاصي را بدست بياورند.

بورديو از «ملكه ذهن» يعني قلمرو عادات سخن مي گويد كه در عرضه «خود» نه آگاهانه كار مي كند و نه ناآگاهانه، نه تعمدي است نه خود كار، ملكه ذهن هم جمعي است و هم فردي. بي گمان، ما نه فقط خود را مي شناسيم، بلكه با ديالكتيك دروني ـ بروني ميان خود انگاره ها و تصوير عمومي، ديگران را نيز مي شناسيم و توسط آن ها شناخته مي شويم.

نهاد ها از جمله حيطه هاي مهمتري هستند كه در چار چوب آنها تعيين هويت داراي اهميت مي شود. نهاد ها الگو هاي جا افتاده عمل هستند و بازيگران آنها را به همين معنا پذيرفته اند. نهاد ها نيرو هايي دارند كه «به شيوه انجام كارها» تعبير مي شود. هويت هاي نهادينه شده به دليل آنكه تركيب خاصي از امري فردي و جمعي هستند متمايز مي شوند. در اين جا آن دسته از نهاد ها كه در آثار جامعه شناختي به آن سازمان مي گويند، به طور خاصي مورد توجه هستند. سازمان ها جماعت هاي سازمان يافته و جهت يافته به سوي وظيفه هستند. به سخن ديگر سازمان ها نوعي گروه هستند.آن ها به عنوان شبكه هايي از مراتب تفكيك يافته عضويت، تركيب مي يابند كه مقامات مسئول هويت هاي فردي مشخص تخصيص مي دهند. علاوه بر آن هويت با رده بندي اجتماعي مربوط مي شود. با اين حال براي رده بندي اشخاص لازم است كه يك مرجع رده بندي وجود داشته باشند. براي مثال، مراتب و طبقات از آن جا كه سازمان هاـ خواه رسمي يا غير رسمي علاوه بر چيزهاي ديگر از مراتب و آيين هاي عضو گيري تركيب مي يابند، به همين لحاظ در رده بندي اجتماعي داراي اهميت هستند.

به طور خلاصه

1ـ در هويت هاي اجتماعي امر فردي و جمعي در يك قالب جاي مي گيرند.

2ـ اگر هويت اجتماعي را به عنوان يك فرآيند به تصور در آوريم ممكن است بتوانيم از تمايز آشكار ميان ساخت و عمل اجتناب كنيم.

3ـ اگر اين فرآيند ها به عنوان ديالكتيك ماندگار دو عامل متمايز دروني و بروني به تصور در آيد. پس مي توان از تعارض ميان امر ذهني و امر عيني دوري كرد.

4ـ نظم نهاد ها يا لااقل بخشي از آن، شبكه اي از هويت ها و روش هاي روزمره براي تخصيص مراتب به افراد است.

5ـ ميان توزيع منابع و عقوبت ها در جامعه و هويت اجتماعي رابطه مستقيمي وجود دارد. هويت ملاكي براي توزيع است و طبق الگو هاي توزيع تركيب مي يابد.

6ـ با شناختن عامل دروني و بروني شناسايي، ارتباطي ضروري ميان سلطه و مقاومت و فرآيند تعيين هويت اجتماعي بر قرار مي شود .

9ـ1 موانع و تنگناهاي تحقيق

در مراحل اوليه تحقيق كمبود منابع خارجي به شدت احساس مي شود. از طرفي تحقيقات انجام شده داخلي هم بيشتر به بحث بحران هويت پرداخته اند و كمتر به عوامل مؤثر بر شكل گيري هويت اجتماعي توجه شده است و بويژه اين امر در خصوص دانش آموزان جدی تر بروز می کند . و در مراحل بعدي تحقيق با توجه به اينكه از روش پيمايش وتكميل پرسشنامه جهت جمع آوري اطلاعات استفاده شد و با توجه به اينكه بحث هاي نظري تحقيق تا اواسط خرداد ماه به طول انجاميد لذا دسترسي به دانش آموزان آن هم درايام امتحانات قدري كار را جهت انتخاب تصادفي دانش آموزان مشكل نمود و از طرفي با توجه به فرهنگ جامعه ما و ملاحظه برخي جوانب خانوادگي، اخلاقي، ديني و … همچنين داشتن روحيه محافظه كاري، در چگونگي پرسشنامه، دقت و حساسيت خاصي را مي طلبد كه در صورت عدم توجه به آن نتايج تحقيق را خدشه دار خواهد ساخت.

 

1-2 مقدمه : در اين فصل ابتدا مروري بر نظريات مرتبط  با تحقيق مطرح خواهد شد و سپس با انتخاب چند نظريه تلفيقي ، چار چوب نظري مناسب  با اين تحقيق مطرح مي شود و پس از بيان مدل تحليلي تحقيق به بيان فرضيات تحقيق خواهیم پرداخت .

2-2 مباحث نظري

در اين فصل عمدتا نظريات تعدادي ازجامعه شناسان كه به موضوع هويت اجتماعي پرداخته اند و با اهداف اين تحقيق مرتبط مي باشد ، مطرح مي شود .

1-2-2 اميل دوركيم [11]

يكي از مفاهيم كليدي دوركيم ، مفهوم وجدان جمعي است كه عبارت است از ” مجموعه باورها . احساسات مشترك در بين حد وسط اعضای يك جامعه ” سايه گسترده وجدان جمعي  بر سر تمام افراد افكنده شده است و از فرهنگي به فرهنگ ديگر تفاوت نمي كند ، به عبارت ديگر ، تغيير فرهنگ و يا نو شدن نسلها ، تغييري در وجدان جمعي به وجود نمي آورد و همچنان ثابت باقي مي ماند . تنها تفاوتي كه ممكن است بوجود آورد در شدت و ضعف وجدان عمومي است . دوركيم براي نشان دادن چگونگي تحول وجدان جمعي و شدت و ضعف آن ، مفاهيم همبستگي مكانيكي و ارگانيكي را كه نشان دهنده ی دو سازمان اجتماعي متفاوتند به كار برده است : به عقيده وي هر چه همبستگي مكانيكي بيشتر  باشد به علت شباهت افراد و مشتركات فراوان ، وجدان جمعي نيز قوي تر خواهد بود .

.

.

.

جهت دریافت و خرید متن کامل پایان نامه و تحقیق و مقاله مربوطه بر روی گزینه پرداخت مستقیم که در بالای صفحه قرار دارد کلیک نمایید و پس از وارد کردن مشخصات خود به درگاه بانک متصل شده که از طریق کلیه کارت هایی عضو شتاب قابل پرداخت می باشید و بلافاصله بعد از پرداخت انلاین به صورت خودکار لینک دانلود مربوطه فعال گردیده که قادر به دانلود فایل کامل ان می باشید.

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “دانلود پایان نامه : بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *