دانلود پایان نامه : باغ موزه آب با رویکرد معماری پایدار

امتیاز 3.00 از 5 امتیاز 2 مشتری
(دیدگاه کاربر 2)

۶,۷۰۰ تومان

Continue Shopping

توضیحات

دانلود پایان نامه : باغ موزه آب با رویکرد معماری پایدار

248ص

 

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران جنوب

دانشکده  فنی و مهندسی

 

پایان نامه کارشناسی

مهندسی معماری

 

 

 

فهرست مطالب                                                                                       شماره صفحه

چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………………………….1

فصل اول: (کلیات)………………………………………………………………………………………………………………………….2

1-1-     بیان مساله تحقیق…………………………………………………………………………………………………………2

1-2-   اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………..2

1-3-   اهمیت و ضرورت پژوهش………………………………………………………………………………………………3

1-4-   سوابق و جنبه نوآوری پژوهش……………………………………………………………………………………….3

1-5-   روش پژوهش………………………………………………………………………………………………………………….5

فصل دوم: مطالعات اکتشافی (پایه)……………………………………………………………………………………………….7

2-1-   موزه…………………………………………………………………………………………………………………………………..8

2-1-1 تعریف موزه…………………………………………………………………………………………………………………. 8

2-1-1-1 تعریف لغوی…………………………………………………………………………………………………..8

2-1-1-2 تعریف اصطلاحی…………………………………………………………………………………………..8

2-1-2 تاریخچه موزه……………………………………………………………………………………………………………….9

2-1-2-1 تاریخچه موزه در جهان………………………………………………………………………………….9

2-1-2-2 تاریخچه موزه در ایران…………………………………………………………………………………..10

2-1-3 انواع موزه………………………………………………………………………………………………………………………11

2-1-3-1 طبقه بندی موزه ها………………………………………………………………………………………..11

2-1-3-1-1 بر اساس موضوع………………………………………………………………………….12

2-1-3-1-1-1هنری……………………………………………………………………12

2-1-3-1-1-1-1 هنری – تاریخی……………………12

2-1-3-1-1-1-2 هنر مدرن………………………………12

2-1-3-1-1-2 غیر هنری……………………………………………………………..12

2-1-3-1-1-2-1 علمی – تاریخی……………………….12

2-1-3-1-1-2-2 تکنولوژی………………………………….12

2-1-3-1-1-2-3 موضوعی – یادواره ای……………..12

2-1-3-1-2 بر اساس حوزه نفوذ………………………………………………………13

2-1-3-1-2-1 محلی……………………………………………………13

2-1-3-1-2-2 ملی ……………………………………………………..13

2-1-3-1-2-3 فرا ملی…………………………………………………13

2-1-3-1-3 بر اساس شیوه نمایش……………………………………………..13

2-1-3-1-3-1- موزه……………………………………………….13

2-1-3-1-3-2-باغ موزه…………………………………………..13

2-1-3-1-3-3-اکوموزه……………………………………………13

2-1-3-1-3-4-کاخ موزه…………………………………………13

2-1-3-1-3-5-موزه فضای باز………………………………….13

2-1-3-1-4- بر اساس زمان برپایی………………………………………………14

2-1-3-1-4-1- دایم…………………………………………………14

2-1-3-1-4-2- موقت………………………………………………14

2-1-3-1-4-3- سیار………………………………………………….14

2-1-4- اهداف موزه…………………………………………………………………………………………………………14

2-2-   آب…………………………………………………………………………………………………………………………………..15

2-2-1 مفهوم آب……………………………………………………………………………………………………………………….15

2-2-2 تاریخچه آب……………………………………………………………………………………………………………………16

2-2-2-1- کاریرد آب از گذشته تا کنون………………………………………………………………………..16

2-2-2-2 آب در فرهنگ ایرانیان و دوران قبل از اسلام…………………………………………………..18

2-2-3 کاربرد آب……………………………………………………………………………………………………………………….20

2-2-3-1 بررسی سازه های آبی متداول از گذشته تا حال……………………………………………20

2-2-3-1-1 آب انبار………………………………………………………………………………………..20

2-2-3-1-1 یخچال …………………………………………………………………………………………23

2-2-3-1-1  چرخ آبی………………………………………………………………………………………30

2-2-3-1-1 سد…………………………………………………………………………………………………31

2-2-3-1-1 قنات……………………………………………………………………………………………….32

2-3 باغ………………………………………………………………………………………………………………………………………..35

2-3-1 تعریف باغ…………………………………………………………………………………………………………………..35

2-3-1-1 واژه های کلیدی مرتبط با باغ……………………………………………………………………..35

2-3-2 تاریخچه باغ ………………………………………………………………………………………………………………..37

2-3-2-1 تفاوت باغ و پارک…………………………………………………………………………………………..37

2-3-3 انواع باغ ها……………………………………………………………………………………………………………………38

2-3-3-1 باغ ایرانی ……………………………………………………………………………………………………..38

2-3-3-1-1 عناصر معمارانه باغ ایرانی………………………………………………………….39

2-3-3-1-1-1 دیوار……………………………………………………………….39

2-3-3-1-1-2محیط پیرامون باغ………………………………………….41

2-3-3-1-1-3 آب………………………………………………………………….44

2-3-3-1-1-4 فضای سبز……………………………………………………..49

2-3-3-1-1-5 سایه…………………………………………………………………52

2-3-3-1-1-6 هندسه…………………………………………………………….54

2-3-3-1-1-7 ناظر…………………………………………………………………58

2-3-3-1-2 بررسی نمونه باغ های ایرانی………………………………………………………………….58

2-3-3-1-2-1 باغ فین کاشان………………………………………………………………..58

2-3-3-1-2-2 کاخ چهلستون اصفهان…………………………………………………..63

2-3-3-1-2-1 باغ ارم شیراز……………………………………………………………………66

2-3-3-2 انواع دیگر باغ ها……………………………………………………………………………………………………….70

2-3-3-2-1 باغ ژاپنی……………………………………………………………………………………………….70

2-3-3-2-1-1 عناصر زیبا شناسانه در باغ ژاپنی…………………………………71

2-3-3-2-1-1-1 مرز………………………………………………….71

2-3-3-2-1-1-1 سنگ………………………………………………71

2-3-3-2-1-1-1آب……………………………………………………72

2-3-3-2-1-1-1گیاهان…………………………………………….72

                                                   2-3-3-2-1-1-1 پل………………………………………………….72

2-3-3-2-1-1-1 مجسمه

                           2-3-3-2-1-  2انواع دیگر باغ ژاپنی……………………………………………………….72

2-3-3-2-2 باغ های فرانسوی………………………………………………………………………………………….73

2-4 پست مدرن………………………………………………………………………………………………………………………..76

2-4-1تعریف پست مدرن…………………………………………………………………………………………………….76

2-4-1-1 معماری پست مدرن………………………………………………………………………………….76

2-4-1-2 معماری پایدار……………………………………………………………………………………………78

فصل سوم: مطالعات کاربردی…………………………………………………………………………………………………….81

3-1 تقسیمات چهارگانه اقلیم ایران …………………………………………………………………………………………82

3-1-1 اقلیم معتدل و مرطوب…………………………………………………………………………………………….82

3-1-2 اقلیم سرد…………………………………………………………………………………………………………………83

3-1-3  اقلیم گرم و خشک………………………………………………………………………………………………….83

3-1-3-1 منطقه نیمه بیابانی……………………………………………………………………………………84

3-1-3-2 منطقه بیابانی…………………………………………………………………………………………….84

3-1-4 اقلیم گرم و مرطوب……………………………………………………………………………………………………84

3-2 معماری اقلیمی ………………………………………………………………………………………………………………….85

3-2-1 اقلیم گرم و خشک……………………………………………………………………………………………………85

3-2-1-1 ویژگی معماری بومی مناطق گرم و خشک………………………………………………85

3-2-1-2 فرم ساختمان در اقلیم گرم و خشک………………………………………………………..86

3-2-1-3 تهویه مورد نیاز در اقلیم گرم و خشک……………………………………………………..86

2-2-3 اقلیم معتدل و مرطوب …………………………………………………………………………………………….86

3-2-2-1 ویژگی معماری بومی مناطق معتدل و مرطوب………………………………………..86

3-2-2-2  فرم ساختمان در اقلیم معتدل و مرطوب………………………………………………..87

3-2-3 اقلیم سرد و کوهستانی……………………………………………………………………………………………..87

3-2-3-1 ویژگی معماری بومی مناطق سرد………………………………………………………………87

3-2-3-2 فرم ساختمان ها در اقلیم سرد…………………………………………………………………..88

3-2-4 اقلیم گرم و مرطوب……………………………………………………………………………………………………88

3-2-4-1 ویژگی معماری بومی مناطق گرم و مرطوب………………………………………………88

3-2-4-2 فرم ساختمان ها در اقلیم گرم و مرطوب…………………………………………………..88

3-3 بررسی نمونه های موجود…………………………………………………………………………………………………..89

3-3-1بررسی نمونه موردی خارجی……………………………………………………………………………………..89

3-3-1-1Paul klee museum……………………………………………………………………………89

3-3-1-2 Holocaust museum………………………………………………………………………101

3-3-1-3 Quai branly museum…………………………………………………………………..102

3-3-1-4 Kiasma museum…………………………………………………………………………….104

3-3-1-5 Modern art museum…………………………………………………………………….105

3-3-2 بررسی نمونه موردی داخلی……………………………………………………………………………….106

3-3-2-1 باغ موزه آب قلهک………………………………………………………………………………106

فصل چهارم:مطالعات عملکردی………………………………………………………………………………………………..117

4-1 معماری موزه…………………………………………………………………………………………………………………….118

4-1-1 نقش و جایگاه کنونی معماری موزه و فضاهای فرهنگی………………………………………..118

4-1-2 زیبایی شناسی فرم و پیچیدگی عملکرد در طراحی موزه……………………………………..118

4-2 برنامه فیزیکی……………………………………………………………………………………………………………………120

4-2-1 تعیین سطح زیر بنای فضاها و عرصه موزه ها……………………………………………………………..120

4-2-2 استاندارد فضاها …………………………………………………………………………………………………………..122

4-2-2-1 کافی شاپ ورستوران…………………………………………………………………………………….122

4-2-2-2 آمفی تاتر……………………………………………………………………………………………………….127

4-2-2-3 کتاب فروشی…………………………………………………………………………………………………130

4-2-2-4 سرویس بهداشتی………………………………………………………………………………………….131

4-2-3 جدول برنامه فیزیکی……………………………………………………………………………………………………134

4-2-4 تحلیل سایت…………………………………………………………………………………………………………………137

4-2-4-1 مطالعات منطقه ای و محیطی………………………………………………………………………..137

4-2-4-1-1 موقعیت جغرافیایی استان تهران……………………………………………….137

4-2-4-1-2 موقعیت جغرافیایی شهر تهران………………………………………………….138

4-2-4-1-2-1 اطلاعات هواشناسی شهر تهران………………………..140

4-2-4-1-2-2 مطالعات اقلیمی تهران …………………………………….141

4-2-4-1-3 موقعیت سایت در شهر تهران……………………………………………………144

4-2-4-2 مطالعات سایت طراحی…………………………………………………………………………………..147

4-2-4-2-1 دید و منظر………………………………………………………………………………..147

4-2-4-2-2 تحلیل عوامل محیطی تاثیر گذار بر سایت پروژه……………………..153

4-2-4-2-3 تعیین کاربری اراضی اطراف………………………………………………………154

4-2-4-2-4 انواع دسترسی ها به سایت پروژه………………………………………………155

4-2-4-2-5 پیش بینی محل احداث بنا……………………………………………………….156

4-2-4-2-6 بررسی آلودگی صوتی در اطراف سایت……………………………………..157

4-2-4-2-7بررسی تاثیر گذاری باد غالب در اطراف سایت……………………………158

 

فصل پنجم: روند طراحی……………………………………………………………………………………………………………159

5-1-1 روند شکل گیری طرح…………………………………………………………………………………………………..160

5-1-1-1 توضیح پیرامون طرح……………………………………………………………………………………..160

5-1-1-2 روند طراحی……………………………………………………………………………………………………160

5-1-2 سازه و تاسیسات پروژه…………………………………………………………………………………………………..167

5-1-2-1)بررسی یکی از بلوک های مجور سایت از لحاظ بررسی جنبه پایداری و سازه ای

5-1-2-2 سازه…………………………………………………………………………………………………………………170

سقف عرشه فولادی…………………………………………………………………………………………..171

دیوارها(ICF)…………………………………………………………………………………………………….173

سقف کاذب…………………………………………………………………………………………………………………174

5-1-2-3 تاسیسات………………………………………………………………………………………………………….176

5-1-2-3-1 تهویه مطبوع……………………………………………………………………………….176

5-1-2-3-2 موتور خانه……………………………………………………………………………………176

5-1-2-3-3 سیستم دفع فاضلاب……………………………………………………………………176

5-1-2-3-4 سیستم آبرسانی…………………………………………………………………………..177

5-1-2-3-5 سیستم اعلام و اطفای حریق………………………………………………………177

5-1-2-3-6 روشنایی……………………………………………………………………………………….177

منابع………………………………………………………………………………………………………………181

 

 

 

چکیده

 

این پایان نامه در پی تلفیق سه موضوع آب، باغ و موزه با یکدیگر و نتیجه آن طراحی باغ موزه آب است. رویکرد این طرح معماری پایدار است به صورتی که در طراحی از مصالحی استفاده خواهیم کرد که به محیط زیست کمتر آسیب وارد کند.

 

 

 

فصل اول:

کلیات

1-1)   بیان مساله تحقیق:

در همه ادوار تاریخ، معماران ما آب را در طرح های خود به کار می گرفته اند. آنها گنجینه ای از خصوصیات فیزیکی ـ  مذهبی ـ  اسطوره ای را به خدمت می گرفتند تا معماری آنان از غنای بیشتری برخوردار باشد. پدید آمدن و حیات باغ ها نیز بستگی به مسیر جریان آب دارد. فشار آب که از دوردست به سمت باغ ها هدایت می شود، باعث فوران آب از حوضچه مرکزی باغ شده و این آب شکل و محدوده باغ را مشخص می کند. باغ ایرانی بیش از هر چیز، داستان سفر آب و پیدایش زندگی پس از مبارزه با خشکی و مرگ است. موزه نیز مؤسسه‌ای ا‌ست دائمی و بدون دیدگاه مادی که درهای آن به روی همگان باز است و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند

در طراحی این مجموعه باغ ایرانی در کنار موزه آب در نظر گرفته شده زیرا این دو موضوع بسیار نزدیک به هم هستند. (آب هدیه خداوند و یادگاری است که هستی از آن زاده شده است. باغ نیز پدیده ای است سنتی حامل مفاهیمی مرتبط با فرهنگ سنتی است و تامل در مفهوم آن ما را با ساحت گسترده ای از معانی بکر و اصیل فرهنگ ایرانی روبه رو می کند.) در این طرح آب در داخل سایت دیده می شود. همانند معبد آناهیتا آب به داخل موزه  هدایت و در داخل فضاهای آن می چرخد. در حین این چرخش سیر استفاده از آب در طول تاریخ نیز مشاهده می شود. همچنین فضاهایی را برای قرار گیری اسناد و مدارک مربوط به آب و اشیای قدیمی و جدید در ارتباط با نگهداری آب طراحی می شود. قبل از ورود آب به مجموعه و جریان آن در باغ تصفیه خانه ای را در نظر می گیریم که ضمن تامین آب این مجموعه و اراضی اطراف، در فرهنگ سازی (فرهنگ سازی در این جا به این معنا است که مردم با مشاهده سیر تصفیه آب، تلاش مسئولین و صرف هزینه زیاد که در این راه انجام می شود سعی می کنند که آب را درست مصرف کنند، از هدر رفتن آن جلوگیری کنند و ارزش آب تصفیه شده را بیشتر بدانند. ) برای مردم منطقه 18(سایت پروژه)  نیز موثر باشد. این مجموعه شامل فضاهای دیگری همچون بخش اداری-آمفی تاتر-کتابخانه و کافی شاپ نیز می باشد.

 

1-2)اهداف پژوهش:

هدف اصلی :

گردآوری، حفظ و بهره‌وری معنوی با به نمایش گذاردن آثار مرتبط به آب و ایجاد ارتباط بین آنها در مجموعه ای با در نظر گرفتن مفاهیم توسعه پایدار.

اهداف فرعی:

  • آشنا نمودن مردم با این آثار با ارزش و بازدید از گالری ها با هدف ارتقا فرهنگ بازدید کنندگان.
  • استفاده از شیوه های جدید در به نمایش گذاشتن سیر استفاده از آب از گذشته تا کنون.
  • ایجاد عملکرد های جدید در محیط موزه به منظور جلوگیری از ایجاد(احساس)فضای خسته کننده و یکنواخت.
  • ایجاد مکانی آرام به وسیله صدای دلنشین جریان آب برای دوری از آلودگی های صوتی و استرس های شهری.
  • ایجاد یک مکان تفریحی در کنار موزه برای استراحت خانواده ها و گذراندن اوقات فراغت خود.

هدف کاربردی :

با قرار دادن تصفیه خانه در مجموعه، علاوه بر تصفیه آب فاضلاب، در جهت تامین آب خود مجموعه، آبیاری بخشی از اراضی اطراف نیز ممکن می شود. تصفیه خانه ذکر شده از جمله فضاهای تشکیل دهنده موزه هم به شمار خواهد رفت.

 

1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش:

در این مجموعه یک مرکز علمی فرهنگی با یک مرکز تفریحی تلفیق می شود، اهمیت این مجموعه از این بابت است که:

1)  تا به حال در جنوب تهران چنین مرکزی جهت اطلاع رسانی درباره تاریخچه آب از گذشته تا به امروز وجود نداشته است.

2)  یک گردشگاه مناسب که در عین حال دیدگاه فرهنگ سازی هم داشته باشد برای گذراندن اوقات فراغت خانواده ها در این منطقه وجود ندارد.

3)  تا کنون به ندرت به باغ ایرانی در کنار موزه توجه شده است به ویژه با توجه به آلودگی آب و هوا در تهران به خصوص جنوب تهران قرار گیری باغ مخصوصا باغ ایرانی که با جریان آب در آن به خنک شدن هوا و لطافت آن کمک می کند .

4) وجود تصفیه خانه نیز  که فاضلاب موجود را تصفیه کرده و باعث می شود آب خود مجموعه و اراضی اطراف را تامین کند، این تصفیه خانه از بخش های خود موزه نیز به شمار می آید.

 

 

 

1-4) سابقه پژوهش های انجام شده در زمینه موضوع پروژه و جنبه نوآوری پروژه:

جدول1-1)پایان نامه های موجود بر اساس موضوع طراحی

پایان نامهنگارندهسالنام واحد دانشگاهی
باغ موزه کتاب تهرانسارا علینقی پور85-86دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
باغ موزه اقلیم شناسیشیما رجبی توراتتابستان 89دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
موزه فرشبیتا قزلباشبهمن 89دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
موزه خوشنویسی ایرانسارا شاملینیمسال اول 89-90دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
طراحی موزه هنر های معاصر منطقه 22 تهرانمحمد مهدی زنجانیاننیمسال دوم 84-85دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
موزه هنر های تجسمیفائزه غرویبهمن 89دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
موزه اتومبیل تهرانآیلا احکامیبهمن 89دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
طراحی موزه علومآیدا عقیلیبهمن 87دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
پردیس(موزه)کودکانمحمد رضا عادلیبهمن 89دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب
طراحی موزه مردم شناسی استان خراسانالهام کریمی خیر آبادی88دانشگاه آزاد مشهد
موزه آرایه های معماری ایرانشبنم تیمورتاش88دانشگاه آزاد مشهد
موزه تاریخ و معماری خراساناشرف گل محمدزاده88دانشگاه آزاد مشهد
باغ موزه مجسمهفرنوش فرجینیمسال اول 89-88دانشگاه آزاد- واحد تهران جنوب

اسامی کتاب های موجود که در زمینه طراحی باغ موزه آب با رویکرد پایدار می توان استفاده نمود:

جدول 1-2)کتاب های موجود بر اساس موضوع طراحی

نام کتابنویسندهچاپانتشارات
کتاب موزه(مجموعه کتب عملکردهای معماری)نیما طالبیان-مهدی آتشی-سیما نبی زادهبهار 88
موزه های جدیدجوزف ماریا مونتانرچاپ اول 82اداره کل میراث فرهنگی استان فارس
بازشناسی باغ ایرانی باغ شازدهدکتر عباس مسعودیتابستان 88موسسه علمی فرهنگی فضا
باغ های ایرانیغلامرضا نعیمازمستان 85انتشارات پیام

در بررسی جنبه نوآوری پروژه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1)  محل قرار گیری سایت، که به علت آلودگی آب منطقه 18 (که توسط کارشناسان تایید شده است) انتخاب شده است. در طراحی مجموعه یک تصفیه خانه در نظر گرفته می شود که علاوه بر تصفیه فاضلاب که آب مورد نیاز موزه را تامین می کند می تواند آب مورد نیاز برای آبیاری باغ های اطراف را نیز تامین کرده و خود این پروسه در فرهنگ سازی برای مردم منطقه بسیار تاثیر گذار است.

2)  این تصفیه خانه از طریق گازهای موجود در فاضلاب، برق مورد نیازش را تامین می کند که این عامل در پایداری پروژه هم تاثیر گذار است.

3) حرکت آب پیوسته از درون سایت دنبال شده و با جریان آن در داخل ساختمان موزه و گردش در فضاها همان پروسه جریان آب در معبد آناهیتا وجود خواهد داشت و این باعث می شود مردم پیوسته حضور آب را از گذشته تا به امروز دنبال نمایند.

4) در طراحی ساختمان نیز از مصالحی استفاده می شود که به محیط زیست کمتر آسیب وارد کند، در واقع با این کار به جنبه پایداری پروژه توجه شده است.

1-5) روش پژوهش:

روش تحقیق در این پروژه بر مبنای مطالعات اولیه (تئوریک) و مطالعات ثانویه (میدانی) و طراحی تقسیم بندی می شود.

مطالعات اولیه(تئوریک) پروژه با استفاده از سایت های اینترنتی و کتاب های موجود در کتابخانه  شامل :

الف) ارائه مطالعات پایه در خصوص مفاهیم زیر:

1- موزه شامل: (تعریف موزه- تاریخچه موزه- انواع موزه- اهداف موزه- ریز فضاهای موزه)

2- باغ شامل: (تعریف باغ- تفاوت باغ و پارک- انواع باغ)

3- آب شامل: ( مفهوم آب- آب و جایگاهش در معماری سنتی و فرهنگ ایرانی- کاربرد آب از گذشته تاکنون)

4- معماری پایدار

5- بررسی سازه و تاسیسات در معماری

ب) ارائه مطالعات کاربردی

1- بررسی نمونه داخلی متناسب با عملکرد و رویکرد پروژه

2- بررسی نمونه های خارجی متناسب با عملکرد و رویکرد پروژه

ج) ارائه مطالعات عملکردی

1- برنامه ریزی فیزیکی

2- استانداردها

نتیجه مطالعات تئوریک آشنایی کامل با ریز فضاها و ویژگی ها و خصوصیاتی که یک موزه باید داشته باشد، ویژگی های آب و نحوه کاربرد آن و ویژگی پایداری از دیدگاه این تحقیق است.

مطالعات میدانی پروژه با استفاده از بازدید های میدانی، تهیه عکس و کروکی شامل:

الف) بازدید از سایت پروژه

ب) تحلیل سایت با توجه به اطلاعات اقلیمی به دست آمده از منطقه

ج) بازدید و تحلیل از نمونه موردی موجود (موزه آب در خیابان یخچال)

د) بررسی مفاهیم پایداری در بکارگیری مصالح در یکی از بلوک های مسکونی در شهرک مجاور سایت

نتیجه مطالعات میدانی رسیدن به ضوابط و استاندارهایی برای انجام طراحی است

طراحی شامل:

الف) طراحی کانسپت اولیه و دیاگرام های عمودی و افقی

ب) طراحی مدارک مورد نیاز شامل پلان ها، نماها، مقاطع، پرسپکتیو، سایت پلان

ج) ساخت حجم های اتودی در روند طراحی                                

.

.

نحوه حفظ يخ:

جهت نگهداري و ذخيره يخ به مدت طولاني، احتياج به يك عايق حرارتي خوب بوده است. بدين منظور يخ را در داخل چالي كه در درون زمين كنده مي شده، حفظ مي كردند. جهت حفاظت از اين يخ سه نوع يخچال در ايران متداول بوده كه در اينجا نحوه احداث و كاركرد هر يك توضيح داده خواهد شد.

يخچال گنبدي:

يخچال هايي كه برفراز چال يا مخزن يخ آن ها يك گنبد بزرگ خشتي ساخته مي شده در حاشيه كوير مركزي و نواحي شمال شرقي كشور احداث شده است. اين يخچال ها داراي يك چال بزرگ مخروطي شكل بوده اند. در پايين چال يك راه آب بوده و آبي كه از يخ ها ذوب مي شده، از طريق آن به چاه منتقل مي شده است .

ابعاد چال ها متفاوت بوده؛ يكي از بزرگترين يخچال هاي ايران، يخچال ميبد است قطر دهانه چال آن 13 متر و عمق آن حدود 6 متر است. در دور تا دور اين چال يك سكو جهت رفت و آمد به عرض 1.5 متر وجود دارد.

بعد ازسكو، پوسته قطور گنبد قرار گرفته است. گنبد كه هميشه از نوع دورچين بوده با خشت خام ساخته مي شده، به جهت مقاومت و ايستايي بهتر گنبد و همچنين كاهش هزينه ساخت آن، ضخامت پوسته گنبد از پايين به بالا كاهش مي يافته تا وزن گنبد كمتر شود و مركز ثقل آن در ارتفاع پايين تري قرار گيرد و همچنين مصالح و نيروي بدني كمتري صرف احداث آن شود. ارتفاع گنبد ميبد حدود 15 متر و ضخامت پوسته آن در پايين 240 سانتي متر ودربالا 20 سانتي متر يعني به طول يك خشت است. به همين دليل است كه گنبد يخچال از بيرون به صورت پله اي مي باشدكه اين خود يك مزيت جهت تعمير و نگهداري گنبد هاي عظيم يخچال ها بوده است. زيرا هر ساله بايد يك لايه كاهگل بر روي سطح خارجي گنبد كشيده شود تا آن را درمقابل بارندگي، تابش آفتاب و تغييرات جوي حفظ كند و پله هاي روي گنبد سكويي جهت انجام اين كار بوده است. البته بين اين پله ها يا سكو ها يك رديف پله هاي كوچكتر نيز مي ساختند تا كارگران بتوانند بين سكوها رفت و آمد كنند.

معمولاً در سمت شمالي گنبد، ديوار سايه انداز قرار داشته و در سمت شمال اين ديوار محل يخ بند بوده است. قطر ديوار سايه انداز يخچال ميبد 2 متر و طول ديوار جنوبي 42 متر و ديوار هاي شرقي و غربي هر يك 20 متر است.

يخچال ها اغلب دو در داشته اند، يكي در سمت شمال بين محل يخ بند و چال و ديگري در سمت جنوبي يخچال. در زمستان از در شمالي استفاده مي شده و يخ را از يخ بند به داخل يخچال مي آوردند و از طريق شيبي كه بين در و چال بوده، يخ را به داخل يخچال سر مي دادند.

در سمت جنوبي هنگام تابستان باز مي شده و يخچالدار از طريق اين در يخ را تحويل مردم مي داده است. در مواقعي كه از درها استفاده نمي شده، آن ها را با يك تيغه خشت وگل مسدود مي كرده اند. در سمت جنوبي داخل چال، يك راه پله وجود داشته تا يخچالدار بتواند به لايه هاي پايين تر يخ دسترسي داشته باشد.

ارتفاع بسيار بلند يخچال كه در بعضي از مناطق بلندترين يا يكي از بلندترين ساختمان هاي شهر يا روستا بوده (مانند يخچال شهر ميبد در استان يزد و يخچال زواره در استان اصفهان) به اين دليل بوده كه در طي روز هاي گرم تابستان، خصوصاً در حاشيه مركزي، كه تابش آفتاب درون يخچال را گرم مي كند، گرما در ارتفاع بالاتري قرار گيرد و سطوح پايين تر خنك تر باشد.

يخچال هاي زيرزميني:

نوع ديگري يخچال در نواحي شمال مركزي ايران مانند تهران و ساوه و مناطق شمال غرب كشور مانند زنجان، همدان و تبريز ساخته مي شده كه عملكرد آن مانند يخچال گنبدي بوده ولي شكل كالبدي آن متفاوت است. بخش عمده اي از بدنه اين گونه يخچال ها در داخل زمين بوده و ديوار هاي قطور آن با سنگ لاشه و يا آجر و ملات هاي آبي مانند ملات ماسه آهك و ساروج ساخته مي شده و سقف غالباً آجري آن ازنوع طاق و تويزه و يا طاق آهنگ بوده است.

پس ازمنجمد شدن يخ ها در كرت ها، آن ها را از دريچه زير طاقي به داخل يخچال مي ريختند. سپس در هر نوبت كه يخ ريخته مي شده، بر روي آن آب مي پاشيدند تا توده يخ به صورت يكپارچه درآيد. در اين يخچال ها بين لايه هاي يخ و روي يخ را با كاه نمي پوشاندند زيرا اقليم اين مناطق نسبتاً سرد است و يخ درون يخچال تا تابستان به صورت منجمد باقي مي مانده است.

در هنگام تابستان، يخچالي، يخ را از درب پايين تحويل مردم مي داده. اين در از طريق يك راه پله با سطح زمين مرتبط مي شده است.

در اينجا بايد متذكر شد كه در مناطق غرب و شمال غرب كشور به دليل آنكه هوا درتابستان نسبت به مناطق حاشيه كوير خنك تر است، لذا مصرف يخ كمتر بوده و در نتيجه تعداد اين نوع يخچال ها نسبت به يخچال هاي گنبدي در حاشيه كوير كمتر بوده است. همچنين بايد توجه داشت كه در نواحي سردسير، استفاده از يخ طبيعي دامنه كوهستان ها كه در سايه قرار داشته، متداول بوده، چنانچه در همدان در محلي به نام چشمه فرشته در دامنه كوه الوند هميشه يخ يافت مي شده است.

يكي ازنمونه هاي يخچال هاي زيرزميني كه نسبتاً سالم مانده، در جنوب شرقي شهر ساوه، جنب باغ جوزقي قرار دارد كه توسط ميرزا محمود حكيم بنا گرديده است. عرض اين يخچال حدود 3.5 متر و طول آن 12 متر است و 5 متر از ارتفاع يخچال از سطح طبيعي زمين پايين تر است. ضخامت ديوار هاي آن حدود 80 سانتي متر است كه با آجر قزاقي به ابعاد 25 * 25 سانتي متر و ملات ماسه آهك و خاكستر ساخته شده است. فاصله تويزه هاي طاق ازيكديگر حدود 3 متر است

اغلب يخچال هاي زيرزميني نيز مانند يخچال هاي گنبدي به دليل اينكه داراي ابعاد بزرگي بوده اند و به محوطه نسبتاً زيادي جهت تهيه يخ نياز داشته اند و از آنجايي كه قيمت يخ نسبتاً ارزان بوده، لذا از لحاظ اقتصادي ايجاب مي كرده كه در حومه شهر كه قيمت زمين ارزانتر بوده، قرار داشته باشند.

در اغلب خانه ها در تهران كه داراي آب انبار بوده، يخ را در محل پاشير آب انبار كه دماي آن نسبت به بيرون حدود 10 درجه خنك تر بوده، نگه مي داشتند. البته درتهران نيز يخ را در داخل كاه قرار مي دادند.

يخچال بدون طاق:

نوع سوم يخچال كه بدون طاق بوده در اصفهان بنا مي شده و مانند ساير يخچال هاي سنتي، تا سي الي چهل سال قبل مورد استفاده قرار مي گرفته است. اين نوع يخچال داراي ديواري به ارتفاع چهار تا پنج متر و به طول دوازده متر بوده است. در سمت نسار (شمالي) اين ديوار يك استخر به عمق پنج الي شش متر و طول و عرض دوازده در پنج متر مي ساختند. يخ را مانند روشي كه گفته شد، در طي شب تهيه مي كردند و در هنگام سحر، آن را به داخل استخر انتقال مي دادند.

همان گونه كه شاردن در سفرنامه خود نوشته ، يخ هايي را كه به داخل يخچال مي ريختند ابتدا به قطعات كوچكتر تقسيم مي كردند و سپس روي آن آب مي گرفتند تا يخ هاي شكسته شده به صورت يك توده يكپارچه درآيد. سپس روي آن حصير قرار مي دادند و يا يك لايه كاه مي ريختند و پس از آن لايه بعدي يخ را شروع مي كردند. بدين ترتيب يك لايه حصير و يا كاه بين هر دو لايه يخ قرار مي گرفت و در تابستان در هنگام فروش يخ، شكستن و برداشتن هر لايه يخ آسان تر بوده تا اينكه بخواهند يخ كل استخر را بشكنند. در ثاني هر لايه يخ را كه مي خواستند بردارند، لايه كاه زير آن عايقي بوده براي بقيه يخ هاي استخر. قرار دادن حصير وكاه در بين لايه هاي يخ در يخچال هاي گنبدي نيز متداول بوده است.

پس از پايان كار، روي سطح يخ ها را با كاه به ارتفاع يك الي دو متر مي پوشاندند و در ماه هاي گرم سال به تدريج از اين يخ ها استفاده مي كردند. ظرفيت اين يخچال ها در اصفهان به قدري بوده كه مقداري از يخ براي سال بعد باقي مي مانده است.

نتیجه گیری:

اغلب يخچال ها مانند آب انبار ها، عام المنفعه بوده اند و همه مي توانستند از يخ آن استفاده كنند.

لازم به ذكر است كه در مناطق جنوبي كشور كه دماي هوا در شب به ندرت به زير صفر مي رسد، يخچال وجود نداشته. در سواحل درياي خزر نيز به سبب رطوبت هوا و نوسان بسيار كم درجه حرارت در طي شبانه روز يخچال وجود نداشته است. در اين سواحل مدت زماني كه درجه حرارت به زير صفر مي رسد بسيار كم است و جهت تهيه نمودن يخ براي يخچال كافي نمي باشد. البته در اينجا نيز مانند ساير مناطق ايران، در مواقعي كه برف مي باريده آن را به صورت متراكم در لاي حصيرو يا كاه براي مصرف تابستان در داخل زمين چال مي كردند.

برخلاف آب اكثر آب انبار ها، كه گوارا و بهداشتي بوده، يخ يخچال ها چنين خصوصيتي نداشته، به دليل اينكه يخ در محيط باز يخ بند تهيه مي شده و كرت ها و يا چال هاي يخ بند در داخل خاك كنده مي شده و هيچگونه اندودي روي خاك كشيده نمي شده، بنابراين يخ يخچال ها خالي از خاك و خاشاك نبوده است. لذا با ظهور يخچال نفتي و پس از آن يخچال برقي، يخچال هاي سنتي به تدريج منسوخ شدند، در صورتي كه با وجود آب لوله كشي شهري، هنوز بعضي از آب انبار هاي قديمي در نواحي حاشيه كوير فعال مي باشند و مورد استفاده قرار مي گيرند.

 

 

2-6)یخچالی در یزد

 

 

2-7)يخچال ميبد با 15 متر ارتفاع از جمله بلندترين ساختمان هاي شهر كويري ميبد است.

 

 

2-8)يكي از دو يخچال قلعه جلالي واقع در شهر تاريخي كاشان.

ضخامت پوسته گنبد يخچال در پايه آن 2.40 متر است و در نوك آن به عرض يك خشت مي باشد. در داخل يخچال تزيينات زيباي خشتي سالم مانده است.

 

 

2-9)دريچه ريختن يخ به داخل يخچال ساوه.

 

 

2-10)يخچال روستاي زواره در استان اصفهان.

اين يخچال يكي از بلندترين بنا هاي اين روستاي كويري است.

2-2-3-1-3)چرخ های آبی :

 

سه گونه چرخ آبی که کار آسیاب های آبی را انجام می داده از زمان باستان در ایران رواج داشته است: نخست آسیاب نورس که به زبان فارسی آسیاب تنوره یا آسیاب پره خوانده می شود . دیگری آسیاب ویترویان که درزبان فارسی آسیاب چرخی نام گرفته است و سومی آسیاب شناور نامیده شده است.

آسیاب نورس محوری عمودی و تعدای پره قاشقی شکل دارد. با آنکه بر خی  پدید  آوردن آن را به یونانیان نسبت می دهند ولی نخستین باری که از ساختن آن یادی به میان آمده بنا به گفته استرابو در زمان مهرداد پادشاه اشکانی ( 60 م ) است که برای کاخ او در ساخته اند .

این چرخ در سده های سوم یا چهارم پس از میلاد به چین رسید وگمان می رود که این انتقال یا از سوی ایرانیان، یا از سوی یونانیان در باکتریا صورت گرفته باشد.

نام فارسی آسیاب نورس که آسیاب تنوره یا آسیاب پره است هر دو از چگونگی کارکرد اجزا این گونه چرخ آبی گرفته شده است از دیدگاه ساختمانی این آسیاب از تونلی ایستاده درست شده است که آب را از سطح بالاتر به پایین می رسانده و تنوره نام دارد .

.

.

.

جهت دریافت و خرید متن کامل پایان نامه و تحقیق و مقاله مربوطه بر روی گزینه پرداخت مستقیم که در بالای صفحه قرار دارد کلیک نمایید و پس از وارد کردن مشخصات خود به درگاه بانک متصل شده که از طریق کلیه کارت هایی عضو شتاب قابل پرداخت می باشید و بلافاصله بعد از پرداخت انلاین به صورت خودکار لینک دانلود مربوطه فعال گردیده که قادر به دانلود فایل کامل ان می باشید.

 

2 دیدگاه برای دانلود پایان نامه : باغ موزه آب با رویکرد معماری پایدار

  1. نمره 1 از 5

    نیکو جعفری تبار

    من فایل رو خریدم ولی ارسال نشده لینک دانلود هم نداره لطفا بررسی کنید

    • صابر لطفی

      سلام..لینک دانلود داده شده ولی فونتش کوچیکه و بعضی ها نمیبینن..من فایل رو براتون ایمیل میکنم

  2. نمره 5 از 5

    نیکو جعفری تبار

    ممنونم
    فایل رو دریافت کردم.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *