برگشتن به کشاورزی

توضیحات

دانلود پایان نامه علوم دامی : شیر گاو

200ص

 

 

فصل اول : كليات                                                                                                          

مقدمه

 

انسان اوليه پس از اين كه ساليان بسيار زيادي در جنگل ها ، دشت ها و غارها روزگار را با خوردن برگ ، دانه و ميوه درختان و شكار حيوانات گذرانيد به ساختن پناگاه پرداخت و توانست بعضي از حيواناتي را كه تا ديروز شكار مي كرد ، رام و اهلي نمايد. او توانست همراه با پيشرفت ابزار كارش جايگاهي مخصوص براي دامهايش در گوشه اي از مأوي و مسكن خويش بنا كند . پس از اهلي كردن دام و بهره برداري از محصولات آن ، دامداري هاي اوليه را شكل داد و بهره برداري اقتصادي و رفع نياز جامعه بشري را سامان بخشيد . در اين دوران گاو  در كشورهاي باستاني مصر ، يونان ، چين ، هندوستان و ايران اهميت بسياري داشته و پرورش داده مي شده است و آثاري مادي ، كتابها و كتيبه هاي نوشته شده و نقوش به جاي مانده در غارها از دلايل آن است . در آثار تخت جمشيد و كاخهاي مصر ، يونان و هندوستان كمتر كتيبه و سنگ نوشته اي    مي توان يافت كه بدون نام يا تصوير گاو باشد . اين دام بزرگ تأمين قسمت عمده اي از نيازهاي اوليه همچون گوشت ، فراورده هاي لبني و حتي انجام دادن كارهاي سخت بشر را به عهده گرفت و شايد به همين خاطر تصوير آن در بين بعضي از اقوام ، مظهر قدرت و پرچم آنها شد و در ميان بعضي از اقوام ديگر جايگاهي مقدس پيدا كرد .

به عقيده بعضي از باستان شناسان ، هشت هزار سال قبل از ميلاد مسيح در خاورميانه و در كنار رودخانه هاي دجله و فرات و كنار درياي مديترانه اهلي كردن گاو مرسوم بوده است . اگر چه دامداري مبتني بر كوچ نشيني به علت طي طريقهاي طولاني و از دست دادن زمان پيشرفت زيادي نكرد ، اما پرورش گاو در اقصا نقاط دنيا ، به علت داشتن فرصت كافي ، به خدمت گرفتن تجربه و تكنولوژي ، رعايت اصول بهداشت ، مديريت دامپروري و احداث جايگاه هاي مختلف ، به عنوان يك حرفه سود آورد توسعه يافت .

 

كمبود پروتئين در جهان

 

با توجه به گزارش كارشناسان سازمان خواربار جهاني در بيشتر كشورهاي آسيائي و آفريقايي مقدار توليد شير و ركورد گاوهاي شيري به علت كمبود علوفه و مواد غذايي بسيار پائين است . در حالي كه حدود 78 درصد گاوهاي جهان در كشورهاي در حال توسعه اند ، اين كشورها حدود 10 درصد شير و 30 درصد گوشت توليدي جهان را عرضه مي كنند و مصرف سرانه پروتئين در آنها از 3 تا 10 گرم در روز تجاوز نمي كند. يكي از علل اصلي وجود چنين اختلافي ، استفاده از امكانات و تكنولوژي جديد در كشورهاي پيشرفته است . به عنوان مثال در اين  كشورها ، در يك گاوداري 80 رأسي كه 50 هكتار زمين زراعتي داشته و توليداتش سيلو مي شود ، جمع ساعات كار سالانه شش هزار ساعت تخمين زده مي شود ، كه معادل با كار دو نفر كارگر تمام وقت است . طبق آمار منتشره در كتاب ديري كاتل در سال 1971 از تعداد 7/12 ميليون رأس گاو شيري در آمريكا متجاوز از 117 بيليون پوند، شير توليد شده است . ولي در بسياري از كشورهاي عقب مانده ، خانواده هاي كثيري ديده مي شوند  كه كار اصلي آنها نگهداري يك رأس گاو است و براي امرار معاش ناچاراً شير توليدي را به بازار عرضه نموده و خود در فقر كامل مواد پروتئيني به سر مي برند .

پروتئين حيواني مصرفي در بعضي از كشورها

نام  كشورامريكا شماليفرانسهانگلستانآلمان غربيسويسبلژيكايران
پروتئين حيواني مصرفي

گرم در روز

4/667/583/566/514/51507/11

 

در ايران با توجه به نظام سنتي متكي به تاراج و تخريب مراتع به شيوه كوچ نشيني و عشايري و داشتن دامهاي بزرگ با مقدار كم توليد و عدم جوابگويي به نياز جمعيت با نرخ رشد بالاي مواليد ، ضرورت ايجاد شرايط لازم ، براي استقرار نظام مدرن متكي به علوفه دست كاشت ، استفاده از ضايعات كارخانه هاي صنعتي ، اصلاح مديريت و استفاده از تكنولوژي كه بتواند ، نظام بازار و معادلات بين منطقه اي در سازمان توليد را سامان بخشد به شدت احساس مي شود . به همين دليل در برنامه توسعه ، جايگزيني نظام مديريتي نوين به جاي نظام دامداري سنتي مدنظر بوده و نگاه معطوف به  استفاده بهينه از امكانات و به خدمت گرفتن آخرين دستاوردهاي بشري در سايه تكنولوژي كه بتواند  منجر به رفع بيكاري بشود ، از اهداف برنامه است .

براساس آمارهاي موجود از منابع معتبر ، تعداد گاوها و گوساله هاي كل كشور 5.128.000 رأس است . از اين تعداد ، 831.700 رأس گاو اصيل 2.406.000 رأس دورگ و بقيه گاو و گوساله بومي است . همچنين در 1.376.400 واحد بهره برداري 5.877.000 كيلوگرم شير و 729.000.000 كيلوگرم گوشت قرمز توليد شده و 32917 نفر در واحدهاي دامداري صنعتي به كار مشغولند . مقدار شير توليدي در استان تهران 575.000 كيلوگرم و تعداد دامها 167.000 رأس گوساله و گاو است . (بدون توجه به واردات شير و گوساله هاي نرپرواري از استان هاي همجوار) با توجه به اين اطلاعات ، ميانگين دامهاي هر واحد بهره برداري در كشور 7/3 رأس گاو و گوساله است . در تفكيك استاني بيشترين ميانگين مربوط به تهران با 8/7 و كمترين ميانگين مربوط به هرمزگان با 98/1 رأس گاو و گوساله است . اين امر پراكنش دامداري ها را در سطح بسيار وسيعي از كشور و مشكل ارائه خدمات به آن ها و هزينه بر بودن آن را نشان مي دهد . از طرفي معدل شير روزانه هر رأس 28/6 كيلوگرم و در يك دوره شيرواري 883/1 كيلوگرم است كه حدود يك سوم استانداردهاي جهاني است . اين  آمار براي واحدهاي سرشماري شده تهران و براي هر رأس 68/18 كيلوگرم در روز يا 5658 كيلوگرم در يك دوره شيردهي گزارش شده است.

نژاد

گاوها از نظر شكل ظاهري ، خصوصيات ژنتيكي ، وزن و اندام ، اهميت توليد شير يا گوشت و اقليم زندگي با هم متفاوت بوده و بر اين اساس طبقه بندي و نامگذاري مي شوند . نژادهاي معروف آنها عبارتند از :

الف) نژادهاي اروپايي

  1. هلشتاين

نام اصلي اين نژاد كه از ناحيه اي به نام فريزلند در كشور هلند ، به سراسر دنيا صادر شده ، هلشتاين فرژين است . اين نژاد از سنگين وزن ترين گاوهاي شيري دنياست . وزن ماده گاو بالغ آن 750-600 كيلوگرم و نر بالغ آن 900-750 كيلوگرم است . ضريب تبديل غذا به گوشت در اين نژاد مناسب است . انطباق با شرايط آب و هوايي بسيار متفاوت ، از مناطق سر سير گرفته تا معتدل و نيمه گرمسيري از ويژگيهاي اين نژاد است . مهمترين ويژگي اين نژاد شيردهي فوق العاده آن است كه در مناطق خوش آب و هواي امريكا حتي به پانزده تن در سال و در اروپا ، سيزده تا چهارده تن در سال با 4-2/3 درصد چربي مي رسد . قد گاوهاي اين نژاد 35/1 تا 50/1 متر است . سري ظريف و اغلب سياه و سفيد با شاخ هاي كوچك و بسيار شكيل دارند. گردن متوازن با   سينه اي فراخ و سياه ، سفيد ويژگي گاوهاي اين نژاد است .

 

  1. جرسي (Jersey)

اين نژاد كه از كشور بريتانيا به ديگر نقاط دنيا صادر شده است ، جثه اي كوچكتر از هلشتاين دارد . وزن ماده بالغ 500-450 و نر بالغ 650-550 كيلوگرم است . رنگ پوست بدن از قهوه اي تا  قهوه اي روشن مايل به زرد تيره متغير است . مقدار توليد شير آن كمتر از نژاد هلشتاين اما درصد چربي آن بيشتر است . در مقايسه با نژاد هلشتاين مقاومت اين نژاد نسبت به آب و هواي نيمه گرم و خشك بيشتر است .

  1. براون سويس (Brown Swiss)

زادگاه و مركز اصلي پرورش اين نژاد مناطق كوهستاني سويس است . اين نژاد جثه اي بزرگ و اسكلتي خوش قواره براي اصلاح نژاد دارد و از نظر توليد گوشت و شير قابل توجه است. مقدار شير ماده گاو براون سويس از هلشتاين كمتر ولي درصد چربي شيرش بيشتر است . رنگ پوست بدن آن ها از قهوه اي تا خاكستري متغير است . وزن گاو بالغ ماده به 650 كيلوگرم مي رسد . ضريب تبديل غذا به گوشت در اين نژاد مناسب است و از نظر مقدار شيردهي بعد از هلشتاين قرار دارد .

  1. ساير نژادهاي اروپائي

علاوه بر نژادهاي مذكور نژادهاي مختلفي چون نژاد قرمز دانماركي ، گزنزي ، سمينتال ، فنلاندي ، نرماندي ، ليموزين و نژاد معروف گوشتي شورت هورن (Short Horn) بريتانيائي وجود دارند . نژاد هردفورد كه بسيار وزين است و وزن آن به 1500-1350 كيلوگرم مي رسد ، از نژادهاي ممتاز گوشتي دنيا است .

ب) نژاد هندي

نژاد گاوهاي گوشتي زبو (ZEBO) و گاو شيري سيوال از نژادهاي مهم شبه قاره هند هستند و به ساير كشورهاي دنيا صادر شده اند .

ج) نژاد گاوهاي ايراني

شايد به توان گفت در ايران تا زماني كه شبكه هاي ارتباطي توسعه نيافته بود ، گله هايي با خصوصيات نژادي در مناطقي كه كوچ در آن صورت نمي گرفت وجود داشته است . اما به علت كوچهاي مكرر و خشكسالي هاي متوالي و كمي مراتع و تاخت و تازهاي مكرر همسايگان نمي توان نژاد خالص يا گريد خاصي را معرفي كرد . با اين حال ، گاو سرابي به علت شيرواري شهرت فراوان داشته و مشتقات لبني آن معروف بوده است . از طرفي نمي توان از ذكر گاو گلپايگاني كه شيري پرچرب داشته و مشتقات شير آن بسيار مردم پسند بوده غافل ماند . گاو سيستاني كه جزئي از اكوسيستم هامون است ، با جثه اي مطلوب در همان حوالي محدود و محصور شده است . اگر چه ذكر نژاد گاوهاي ايراني در نشريات مختلف جاي بحث دارد ، اما مطالعات عميق و اصلاحات ژنتيكي مستمري بر روي آنها تحت عنوان نژاد ايراني به مانند نژادهاي خارجي انجام نگرفته است .

 

 

 

دستگاه گوارش نشخواركنندگان

 

دستگاه گوارش نشخواركنندگان ، از لب و دهان ، دندان ، زبان ، حلق ، مري ، معده چهارقسمتي و روده تشكيل شده است . معده نشخواركنندگان نقش بسيار مهمي در گوارش و سيستم هاضمه دارد . چهارقسمت معده نشخواركننده عبارتند از شكمبه ، نگاري ، هزارلا ، شيردان .

شكمبه

اگرچه چهارقسمت معده نشخواركنندگان از هم جدا نيستند و به آساني محتويات آنها از قسمتي به قسمت ديگر عبور مي كند ، اما هر كدام اهميت ويژه اي دارند . براي مثال ، شكمبه به عنوان محفظه اي براي تخمير بي هوازي كربوهيدراتها، بيش از نهصد تيپ باكتري يا ميكرو اركانيسم و پروتزا را در هر گرم از محتويات خود  جاي داده است . ميكرواركانيسمها ، آنزيم هايي را توليد مي كنند كه سبب شكسته شدن و هضم فيبرها و كربوئيدراتهاي موجود در خوراك مي شوند . حاصل اين اعمال اسيدهاي چرب با طول زنجير كوتاه است كه براي ساخت چربي شير در شكمبه جذب مي شوند . البته بين نشخواركننده و ميكرواركانيسمها ، همزيستي مسالمت آميزي وجود دارد و آنها لازم و ملزوم يكديگرند . پروتئين ها نيز به وسيله اين موجودات ، در معده به اسيدهاي آمينه ، آمين و آمونياك تبديل مي شوند كه مورد استفاده خود ميكرواركانيسمها قرار گرفته و پس از مرگ اين باكتريها ، لاشه آنها و قسمتهايي از اسيدهاي آمينه مورد استفاده دام قرار مي گيرند . چربيها نيز توسط همين جانداران ذره بيني هيدروليز و به اسيدهاي چرب و كلسترول تبديل مي شوند . تجزيه اين مواد تحت تاثير آنزيمهاي توليد شده توسط باكتري ها ، صورت مي پذيرد . علت همزيستي نشخواركننده ، با اين ميكروارگانيستها ، اين است كه دام با ايجاد محيطي تاريك ، مرطوب و بدون اكسيژن ، شرايط لازم را براي بقا و فعاليت اين موجودات فراهم مي كند . سپس با حركات شكمبه و مخلوط كردن محتواي آن و نيز برگشت دوباره قطعات بزرگ و نشخوار مجدد و خردكردن قطعات خوراك سبب مي شود تا سطح تماس ميكروب ها با مواد خشبي بيشتر و عمليات هضم ، آسان تر شود . در اثر اين اعمال ، باكتريها رشد و تكثير يافته ، فعال تر شده و ضمن تجزيه تركيبات غذايي ، براي كلني باكتريها و دام غذا تهيه مي كنند . پس از عبور اين محتويات از معده به روده غذاي سرشاري براي دام آماده مي شود.

نگاري

نگاري جايگاه سقوط اجسام سنگين ، همچون ميخ ، شن و ساير اجسام خارجي وزين است .

هزارلا

محتويات شكمبه و نگاري قبل از ورود به شيردان و روده كوچك بايد از هزارلا بگذرد . اين محفظه كتابچه اي مانند كه هنوز نقش آن به خوبي شناخته نشده است با محتويات معده ، سطح تماس زيادتري برقرار كرده و با فشردن مواد غذايي و كمك به هضم و جذب آن ، محتويات معده را به شيردان هدايت مي كند .

شيردان

شيردان نوزاد نشخواركنندگان كه حدود هشتاد درصد معده چهارقسمتي آنان را تشكيل مي‌دهد در زمان شيرخواري مانند معده جانوران تك معده اي عمل مي كند . پس از ورود غذا به شيردان ، شيره معده ، اسيد هيدروكلريك و آنزيمهايي مانند رنين (Rennin) و پپسين (Pepsin) كه از ديواره شيردان ترشح مي شود بر روي مواد غذايي اثر كرده و باعث شكسته شدن پروتئين ها و تبديل آنها به پپتيدها مي شوند . رنين با لخته و دلمه كردن شير ، هضم و جذب شير را براي نوزاد شيرخوار آسان مي كند .

جذب پروتئين

پروتئين ها به دو بخش قابل تجزيه Ruman Degradable Protein   (RDP)و غيرقابل تجزيه در شكمبه Ruman Undegradable Protein   (RUP)تقسيم مي شوند . پروتئين قابل تجزيه در شكمبه به آمونياك (NH3) و اجزاء تشكيل دهنده پروتئين ها مثل پپتيدها و اسيدهاي آمينه تفكيك مي شود . ميكروكانيستها از اين اجزاء براي رشد و تكثير خود استفاده كرده و انرژي لازم براي خود را از طريق تجزيه كربوتيدراتها تأمين مي كنند . پروتئين هاي زنجيربلند و لاشه اين ميكرواركانيسمها پس از عبور از شيردان و روده ها تحت عنوان By Pass Protein و تحت تاثير آنزيمهاي روده ، جذب و وارد جريان خون مي شوند و اين نوع پروتئين كه حدود 60 درصد كل احتياجات يك گاو را در اواسط شيرواري تشكيل مي دهد ، از طريق روده جذب مي شود .       پروتئين هايي كه در شكمبه تجزيه نمي شوند پس از ورود به شيردان و روده تحت تاثير آنزيمها به اسيدآمينه تبديل شده و جذب مي شوند . بررسي ها نشان مي دهند ، وجود مقادير كمي از غذاهاي پروتئيني با منشاء حيواني در جيرة غذايي در توليد شير موثر است . با ترشح شيره روده ، اسيدهاي آمنيه و پپتيدها كه از تجزيه پروتئين ها به وجود آمده اند و همچنين قندهاي ساده مثل گلوكز كه از تجزيه هيدروكربن ها حاصل شده اند ، جذب جريان خون مي شوند . اسيدهاي چرب و ليپيدها در ابتداي روده تحت تاثير صفرا كه از كبد ترشح مي شود قرار گرفته و حل شده و در نهايت پس از ورود به سيستم لنفاوي جذب بدن مي شوند . عمليات هضم به وسيله آنزيمهاي مترشحه از روده كوچك ، در روده بزرگ نيز ادمه مي يابد . در روده بزرگ آب محتويات غذايي گرفته شده و مواد غذايي تحت هجوم باكتريهاي موجود در روده بزرگ فاسد شده و به همراه باقيمانده مواد غذايي هضم نشده و سلولهاي جدا شده از سيستم گوارش دفع مي شوند .

.

.

فعاليت باكتريها

باكتريها سلولهاي تك ياخته اي نباتي و پروتوزوئرها سلولهاي تك ياخته اي حيواني هستند كه تعداد آنها در معده گاو به چندين ميليارد رسيده و فلور ميكروبي معده را تشكيل مي دهند . اين موجودات در واكنش هاي شيميائي ، تجزيه و تخمير مواد غذايي ، توليد آنزيم ها ، ويتامين ها ، هضم مواد غذايي ، توليد انرژي و ساختن پروتئين هاي با ارزش نقش بسيار مهمي را ايفا مي كنند .

اين موجودات بي آزار و ساپروفيت مي توانند از مواد خشبي و سلولزي و ديگر مواد غذايي استفاده كرده و ضمن تغذيه خود ، غذاي با ارزشي را براي دام مهيا نمايند . مثلاً به وسيله آنزيمهاي توليدي توسط همين باكتريها و پروتوزوئرها ، سلولز و همي سلولز و مواد سخت گياهي كه ساير حيوانات تك معده اي از هضم آنها عاجزند به اسيدهاي چرب و استات ها تبديل و جذب خون دام  مي شوند . ساختمان بدن اين تك سلوليها از مواد پروتئيني و اسيدهاي آمينه تشكيل شده و پس از مرگ ، به عنوان منابع آلي پروتئين به مصرف دام مي رسند . علاوه بر اعمال فوق ، ويتامين هاي گروه B ، ويتامين C و ويتامين K را در شكمبه ساخته و قندهاي تري گليسريد را شكسته و تبديل به اسيد چرب گليسرول نموده و گليسرول را به پروپيونات تبديل مي كنند . بحث مهم دامپروري اينجاست كه دامدار بايد در درجه اول شرايط زيست و غذاي كامل را براي اين موجودات آماده  كند تا بتواند دام سالم و پرتوليدي درمرحله بعدي داشته باشد . در واقع دامپرور با دو مولفه تغذيه ميكروبها و تغذيه دام رو به رو است .

 

فعاليت آنزيمها در هضم غذا

آنزيمها از نظر ساختماني از اسيدهاي آمينه مختلف و مواد پروتئيني تشكيل شده اند . علاوه بر بزاق ، آنزيمهاي كبد و لوزالمعده هم به كمك آنزيمهاي معده ، به هضم و جذب ياري مي رسانند . آميلاز لوزالمعده قادر است به عنوان كاتاليزور ، چهار ميليون برابر وزن خودش مواد نشاسته اي را تبديل به مالتوز نمايد . مالتوز حاصل از نشاسته در روده به گلوكز تبديل و جذب خون مي شود . سپس مقداري از آن صرف سوخت و ساز و توليد انرژي شده و مقداري نيز در كبد به صورت گليكوژن ذخيره و مقدار اضافي هم از طريق كليه و ادرار دفع مي شود .

 

كيفيت جذب پروتئين

پروتئين ها و مواد ازته پس از تجزيه در شكمبه به آمونياك تبديل مي شوند . در شيردان نيز تحت تأثير آنزيم پپسين (Pepsin) ، اسيد كلريدريك و باكتريها قرار گرفته و به پپتيد و اسيدآمينه و امونياك تبديل مي شوند . بين باكتريهاي مختلفي كه سبب اين فعل و انفعالات مي شوند ، بعضي براي ساختن اسيدهاي آمينه و بعضي براي ساختن پپتيد مسئول مي باشند . به همين دليل بهتر است ضمن تعادل در مواد غذايي ، گاهي مختصر تغييراتي هم با محاسبه مقادير و نوع پروتئين هاي موجود در جيره غذايي داده شود تا باكتري هاي جديد براي فعل و انفعالات مختلف آماده تر شوند ، زيرا آنزيم ها از پروتئين ها و اسيدهاي آمينه مختلف در داخل غدد مترشحه معده و روده ساخته مي شوند . چنانچه    مي دانيم مقدار زيادي از مواد پروتئيني ناخالص به صورت N.P.N (non protein nitrogen) در گياهان آوجود دارد كه تحت تاثير باكتري ها تبديل به پروتئين خالص شده و سپس جذب بدن           مي شوند . با افزودن مقدار 200-100 گرم اوره در روز به غذاي دامهاي كم توليد و پرواري همين فعال و انفعالات انجام مي گيرد اما براي گاوهاي پر توليد و آبستن سنگين اين عمل توصيه نمي شود .

 

جذب سلولز و چربيهاي موجود در غذا

سلولز غذا در شكمبه به اسيدهاي چرب تبديل شده و چربيها هم كه در دانه هاي نباتي و علوفه تا حدود چهار درصد وجود دارند ، تحت تاثير آنزيم ليپاز و باكتريها در معده به صورت استات و اسيدهاي قابل جذب در مي آيند . حدود 50 تا 60 درصد اسيدهاي چرب در معده به صورت استات و 18 تا 25 درصد ، به صورت پروپيونات و 12 تا 20 درصد به صورت بوتيرات هستند كه نوع علوفه و غذا مي تواند تغييراتي را در اين نسبتها به وجود آورند . براي مثال وقتي كه علوفه به صورت پليت و كنسانتره زياد به دام داده شود ، مقدار درصد پروپيونات ، زياد و استات و بوتيرات كم مي شود . از اين روش در پرواربندي (فربه شدن) استفاده مي شود .

هضم غذا در روده

غذا پس از ورود به روده chime ناميده مي شود كه تحت تأثير شيرة معده ، سكرتين ساخته و اين هورمون با خون به لوزالمعده رفته و آنزيم لوزالمعده ساخته مي شود . در ترشحات لوزالمعده آنزيمهاي ليپاز (Lipase) ، تري پسينوژن (trypsinogene) ، كربوكسي پپتيداز  (Carboxy peptidase)،كيموتري پسينوژن(Chymotry psinogene)وآميلاز (Amylase) وجود دارند . با تغييراتي كه روي غذا در معده انجام مي شود ، گلوكز جذب خون شده و اسيدهاي چرب با صفرا و نمك تركيب و از راه غدد روده جذب عروق لنفي مي شوند . قسمتي از اسيدهاي چرب و گليسرول هم تحت اثر صفرا مجدداً به صورت چربي درآمده و با گلسيرول در غدد روده ، جذب لنف مي شوند .

 

خوراك گاو شيري

آشنايي با فيزيولوژي دستگاه گوارش و چگونگي هضم و جذب غذا در نشخواركنندگان از يك طرف و شناخت ارزش مواد غذايي و آشنايي با نيازمندي هاي دام از طرف ديگر از ضروريات بهره وري اقتصادي در مديريت يك واحد دامپروري است .

غذاي دام (گاو شيري) مركب از نباتات و محصولات گياهي است . اگر چه موادي مانند پودر گوشت و ضايعات حيواني و شير كه منشاء جانوري دارند به مقدار كم به دام داده مي شود ، اما مطالعه تغذيه دام (گاو شيري) بدون مطالعه و شناخت گياهان ممكن نيست . به طور كلي غذاي نشخواركنندگان به دو دسته تقسيم مي شوند :

الف) علوفه و مواد خشبي (علوفه ها ، سيلوها و بعضي از ضايعات كارخانجات)

ب) مواد متراكم يا Dence (كنسانتره)

مواد خشبي و علوفه ها مواد غذايي پرحجمي هستند كه با طبيعت گوارش دام سازگاري نسبتاً بيشتري دارند.علوفه ها خود به دوگروه پرآب(Hig mdisture)وكم آب (Air dry feeds) تقسيم مي شوند .

ماده خشك غذاهاي كم آب بيش از 80 درصد است و به دو دسته خشك (مواد خشبي) و متراكم (كنسانتره) تقسيم مي شوند . ميزان الياف علوفه هاي خشك زيادتر از 18 درصد و انرژي آنها كمتر از 60 درصد T.D.N است . مانند كاه گندم و جو ، يونجه خشك ، پوسته پنبه .

علوفه ها را مي توان به دو دسته گياهان پروتئيني و گياهان پرانرژي نيز گروه بندي كرد .

گياهان پروتئيني مانند يونجه ، اسپرس ، شبدر ، سوژا ، خلر ، گاودانه ، اسپرس و … از خانواده حبوبات يا نخوديان بوده و از لحاظ پروتئين و نيز كلسيم غني تر از گياهان خانواده گندميان هستند و گياهان خانواده گندميان اگر چه به صورت سبز ، علوفه خشك ، چراگاه ، مرتع ، سيلو ، مورد مصرف دام قرار مي گيرند ؛ اما دانه آنها (شامل دانه ذرت ، دانه گندم ، دانه جو و … ) از لحاظ انرژي ، ارزش برتر و بيشتري نسبت به ديگر علوفه ها دارند

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “دانلود پایان نامه علوم دامی : شیر گاو”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *